Kamu bürokrasisinde sıkça yaşanan görevden alma işlemlerine ilişkin dikkat çekici bir karar verildi.

Danıştay 2. Dairesi, daire başkanı olarak görev yaparken görevden alınıp sağlık uzmanı kadrosuna atanan kamu görevlisini haklı buldu.

Karar, üst düzey görevden alma işlemlerinde idarenin takdir yetkisinin sınırlarını çiziyor.

DAVA NASIL AÇILDI?

Sağlık Bakanlığı bünyesinde daire başkanı olarak görev yapan kamu görevlisi, bu görevinden alınarak sağlık uzmanı kadrosuna atandı.

Davacı, işlemin iptali ile özlük haklarında meydana gelen kayıpların yasal faiziyle ödenmesi istemiyle dava açtı.

DAVACININ SAVUNMASI

Davacı, dilekçesinde dört temel argüman öne sürdü:

1. İdarenin takdir yetkisi bulunduğu açık, ancak bu yetki mutlak ve sınırsız değil
2. 9,5 yıl daire başkanı olarak görev yaptı
3. Hakkında adli ve idari soruşturma bulunmuyor
4. Görevinde başarısız veya yetersiz olduğuna dair somut bir tespit yok

DANIŞTAY NE DEDİ?

Danıştay 2. Dairesi, işlemi hukuka aykırı buldu.

Kararın gerekçesinde üç ölçüt sıralandı. İdare, bir yöneticiyi görevden alacaksa şunlardan birini hukuken geçerli somut bilgi ve belgeyle ortaya koymak zorunda:

Bu tespitlerden hiçbiri yapılmadan, yalnızca takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine uyarlık bulunmadığına hükmedildi.

KARİYER VE LİYAKAT VURGUSU

Benzer davalarda Danıştay'ın öne çıkardığı bir diğer ölçüt de görevlinin geçmişi.

Kararlarda, davacının kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atandığı ve bu görev için yeterli donanıma sahip olduğu değerlendirmesi yapılıyor.

Uzun süreli hizmet geçmişi, işlemin hukuka aykırılığını güçlendiren bir unsur olarak dikkate alınıyor.

YERLEŞMİŞ İÇTİHAT HÂLİNE GELDİ

Bu karar tek başına değil. Danıştay, son dönemde aynı yönde birden fazla karar verdi:

• Sağlık Bakanlığı'nda daire başkanının araştırmacı kadrosuna atanması hukuka aykırı bulundu
• Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK), "sebepsiz idari işlem olamaz" diyerek bir daire başkanının görevden alınmasını iptal etti
• Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesindeki benzer bir işlem de iptal edildi

Bu kararlar, konuya ilişkin bir içtihat çizgisi oluşturuyor.

HER DURUMDA İPTAL DEĞİL

Ancak Danıştay her davada aynı sonuca varmıyor.

Örneğin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda kısa süre içinde bilgisayar işletmenliğinden daire başkanlığına atanan bir görevlinin görevden alınması hukuka uygun bulundu.

Bu kararda takdir hakkına vurgu yapıldı. Yani görevin niteliği, hizmet süresi ve atama geçmişi de değerlendirmede rol oynuyor.

DAYANAK: 657 SAYILI KANUN'UN 76. MADDESİ

Kararların hukuki dayanağını Devlet Memurları Kanunu'nun 76'ncı maddesi oluşturuyor.

Madde, kurumlara memurları başka kadrolara naklen atama yetkisi tanıyor. Ancak Danıştay, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiğini vurguluyor.

GÖREVDEN ALINAN YÖNETİCİLER NE YAPMALI?

Benzer durumdaki kamu görevlileri için öneriler:

• Gerekçe talep edin. İdareden yazılı gerekçe isteyin
• Süreyi kaçırmayın. İdari işlemlere karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabiliyor
• Belgelerinizi toplayın. Performans değerlendirmeleri, teşekkür ve başarı belgeleri dosyaya güç katıyor
• Hizmet geçmişinizi belgeleyin. Görevdeki süre, kararlarda dikkate alınıyor
• Emsal kararları dilekçeye ekleyin. Danıştay içtihadı dayanak oluşturuyor
• Özlük hakkı kaybını da talep edin. Kararlarda parasal kayıpların yasal faiziyle ödenmesi isteniyor

DAİRE BAŞKANLIĞINDA ŞARTLAR DEĞİŞMİŞTİ

Bu arada daire başkanlığına atanma şartlarında da yakın zamanda değişiklik yapıldı.

7590 sayılı Kanun ile 2018'de getirilen ve hizmet süresi şartını 10 yıldan 5 yıla indiren istisna hükmü yürürlükten kaldırıldı. Böylece daire başkanı ve dengi kadrolara atanmak için yeniden 10 yıllık hizmet şartı aranmaya başlandı.