Emniyet, jandarma ve sahil güvenlik personelini yakından ilgilendiren disiplin düzenlemesi yargı süzgecinden geçti.

Anayasa Mahkemesi (AYM), mal bildiriminde bulunmayan kolluk personeline uygulanan 12 ay süreli kademe durdurma cezasını Anayasa'ya aykırı bulmadı.

Karar, 7 Ağustos 2026 tarihli ve 33333 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

DAVA NASIL AÇILDI?

Süreç, bir idari davadan doğdu.

Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, baktığı davada uyguladığı kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vardı ve konuyu AYM'ye taşıdı.

İtiraz konusu hüküm, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin (5) numaralı fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alıyor.

İTİRAZ EDİLEN HÜKÜM NE DİYOR?

Söz konusu düzenleme kısa ve net: "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak."

Bu fiil, 12 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylemler arasında sayılıyor.

KADEME DURDURMA NE ANLAMA GELİYOR?

Uzun süreli durdurma cezası, personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin 12, 16, 20 veya 24 ay süreyle durdurulmasını ifade ediyor.

Cezanın sonuçları yalnızca maaşla sınırlı değil:

• Personel hak ettiği hâlde kademe ilerlemesi yapamıyor
• Bu durum kıdemi ve maaş artışını doğrudan etkiliyor
• Ceza süresi içinde derece yükselmesi için açılan kurslara katılamıyor
• Yarışma sınavı ve seçmelere giremiyor

Ayrıca 657 sayılı Kanun'un 132'nci maddesi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan personel, daire başkanlığı ve üstü görevlere 10 yıl süreyle atanamıyor.

AYM OYBİRLİĞİYLE REDDETTİ

Anayasa Mahkemesi, 16 Nisan 2026 tarihinde verdiği kararla itirazı oybirliğiyle reddetti.

Mahkeme, söz konusu ibarenin Anayasa'nın 2, 36, 71 ve 128'inci maddelerine aykırı olmadığına hükmetti.

GEREKÇE 1: KANUN KOYUCUNUN TAKDİR YETKİSİ

Kararın esasa ilişkin değerlendirmesinde iki temel gerekçe öne çıktı.

Mahkeme, kanun koyucunun kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla hangi eylemlerin disiplin suçu sayılacağı ve bunlara hangi cezanın uygulanacağı konusunda geniş bir takdir yetkisine sahip olduğunu vurguladı.

GEREKÇE 2: BELİRSİZ VE ÖNGÖRÜLEMEZ DEĞİL

İkinci gerekçe ise kuralın açıklığına ilişkin.

Mahkeme, mal bildirimi yükümlülüğüne ilişkin usul ve sürelerin 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nda açıkça düzenlenmiş olduğuna dikkat çekti.

Bu nedenle kuralın belirsiz ve öngörülemez olmadığı sonucuna vardı.

KARARIN SONUCU: CEZA YÜRÜRLÜKTE

Kararla birlikte, kolluk personeline mal bildirim yükümlülüğünün ihlali hâlinde uygulanan 12 aylık kademe durdurma cezası yürürlükte kalmaya devam edecek.

MAL BİLDİRİMİ NE ZAMAN VERİLİYOR?

3628 sayılı Kanun kapsamında kamu görevlileri, belirli durumlarda mal bildiriminde bulunmakla yükümlü. Bildirim gerektiren başlıca durumlar şöyle:

• Göreve başlarken
• Sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda (şubat ayı içinde)
• Mal varlığında önemli değişiklik olduğunda
• Görevden ayrılma veya emeklilik hâllerinde

PERSONEL NE YAPMALI?

Kolluk personelinin dikkat etmesi gereken noktalar:

• Bildirim takvimini takip edin. Süre kaçırıldığında ceza doğrudan uygulanıyor.
• Değişiklikleri bildirin. Mal varlığındaki önemli değişiklikler de bildirim gerektiriyor.
• Kayıt tutun. Bildirimi yaptığınıza dair belgeyi saklayın.
• Ceza aldıysanız süreyi kaçırmayın. Kesinleşen disiplin cezasına karşı, tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabiliyor.

İTİRAZ YOLU NASIL İŞLİYOR?

Disiplin kurulları tarafından verilen kısa ve uzun süreli durdurma cezalarına karşı idari başvuru veya itiraz yolu öngörülmüyor.

Bu cezalara karşı yalnızca idari yargı yoluna başvurulabiliyor. Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebinde bulunulması öneriliyor; aksi hâlde dava sonuçlanana kadar ceza uygulanmaya devam ediyor.