Emekli maaşlarında adaletin tek yolu intibak mı

Türkiye Gazetesi’nden İsa Karakaş’ın haberine göre, emeklilerden gelen taleplerin ortak noktası “yama değil, köklü çözüm” çağrısında birleşiyor. Yazı dizisinin bu bölümünde, emeklilikte maaş adaletsizliğinin giderilmesi için en çok öne çıkan başlığın emekli maaş intibakı olduğu vurgulanıyor.

Aynı prim, farklı maaş eleştirisi

İsa Karakaş, aynı prim gün sayısına sahip ve aynı kazançlar üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu’na prim ödemiş iki kişinin neden farklı emekli maaşı aldığı sorusunun sahada en çok dile getirilen meselelerden biri olduğunu belirtiyor. Bu durumun, sosyal güvenliğin temel ilkesi olan “çok prim ödeyen çok maaş alır” anlayışıyla çeliştiği ifade ediliyor.

Zamanlama piyangosu iddiası

Yazıda, emeklilik sisteminin zamanla “alın teri” yerine “doğru tarihte emekli olma” yarışına dönüştüğü eleştirisine yer veriliyor. Karakaş, sistemdeki farklı hesaplama dönemlerinin ve takvim etkisinin emekli maaşlarında belirgin farklılıklar ürettiğini savunuyor.

Bir gün farkla yüzde 30 kayıp tartışması

Türkiye Gazetesi’nden İsa Karakaş, emeklilik dilekçesinin verildiği tarihin maaş üzerinde ciddi etkiler doğurabildiğini, hatta 31 Aralık’ta dilekçe veren ile 1 Ocak’ta veren arasında yüzde 30’a varan farklar oluşabildiğine yönelik iddiaları aktarıyor. Bu durumun, adalet duygusunu zedelediği ve çalışma hayatında motivasyonu düşürdüğü değerlendirmesi yapılıyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu için risk uyarısı

Yazıda, maaşların düşeceği endişesiyle erken emeklilik eğiliminin artmasının yalnızca vatandaşları değil, sistemin finansal sürdürülebilirliğini de etkileyebileceği görüşü paylaşılıyor. Erken emeklilik dalgasının prim gelirlerini azaltabileceği, buna karşılık daha fazla kişiye daha uzun süre maaş ödenmesi baskısı oluşturabileceği belirtiliyor.

2000 sonrası intibak beklentisi yeniden gündemde

İsa Karakaş, geçmişte yapılan intibak düzenlemesinin 2000 yılı öncesi için belirli grupları kapsadığını; buna karşılık 2000 sonrası emekliler için intibak beklentisinin uzun süredir devam ettiğini hatırlatıyor. Yazıda, bu başlıkta kapsamlı bir çalışmanın başlatılması gerektiği savunuluyor.

İntibak düzenlemesi ne amaçlıyor

Yazıda intibakın hedefi; aynı prim gün sayısı ve benzer kazanç bildirimine sahip kişilerin, emeklilik yılına bağlı büyük maaş farklılıkları yaşamamasını sağlamak olarak özetleniyor. Böyle bir düzenlemenin “sisteme güven” duygusunu artıracağı ve prim-maaş dengesini güçlendireceği görüşü dile getiriliyor.