Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve AK Parti ile MHP’nin destek verdiği yeni infaz eylem planı, ceza adalet sisteminde köklü bir dönüşümü hedefliyor. Kamuoyunda sıkça “af” beklentisiyle tartışılan başlıklar için ise siyasi kaynaklar net konuşuyor: Gündemde af yok; amaç denetimli serbestliği güçlendirerek suçluyu ıslah etmek ve yeniden suç oranlarını düşürmek.

Denetimli Serbestlikte “Maktu” Dönem Sona Eriyor

Yeni planla birlikte denetimli serbestlik uygulaması, herkes için aynı oranların uygulandığı maktu yapıdan çıkarılarak, suçun türüne, hükümlünün risk profiline ve ıslah sürecine göre kişiselleştirilmiş bir modele dönüştürülecek. Hükümlüler, denetimli serbestlik süresince suçun mahiyetine uygun yükümlülükler altına alınacak; kurallara uyanlara toplumla yeniden bütünleşme imkânı tanınırken, ihlallerde daha ağır yaptırımlar devreye girecek.

“Af Değil, Umut Hakkı”

Türkiye Gazetesi’nden Yücel Kayaoğlu’nun aktardığına göre AK Parti’nin hukukçu kurmayları, denetimli serbestliğin bir ceza indirimi ya da af olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Buna göre; uzun süreli hapis cezalarında umut hakkı yaklaşımı benimsenerek, kurallara uyan hükümlülerin cezanın bir bölümünü toplum içinde, sıkı denetim altında tamamlaması sağlanacak. Ancak denetim koşullarını ihlal edenler için daha ağır sonuçlar kaçınılmaz olacak.

Kısa Süreli Hapis Yerine Alternatif Yaptırımlar

Eylem planı, önümüzdeki iki yıllık takvim içinde ceza mevzuatının toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden ele alınmasını öngörüyor. Bu kapsamda:

• Kısa süreli hapis cezalarına etkili alternatif yaptırımlar getirilecek,

• Hürriyeti bağlayıcı cezalara alternatif yeni yaptırım türleri geliştirilecek,

• Ceza–infaz–topluma kazandırma dengesi güçlendirilecek.

Ağır Hasta ve Bakıma Muhtaç Hükümlülere Özel Kurumlar

Planın dikkat çeken başlıklarından biri de ağır hasta, engelli ve bakıma muhtaç hükümlüler için Türkiye’de ilk kez müstakil rehabilitasyon tipi ceza infaz kurumları inşa edilmesi. Bu kurumlar, klasik cezaevi mantığından ziyade tedavi ve rehabilitasyon odaklı olacak.

Yeniden Suç Oranı Alarm Veriyor

Adalet Bakanlığı kaynakları, infaz rejimindeki değişimin temel gerekçelerinden birinin yüksek tekrar suç oranları olduğunu belirtiyor. Verilere göre, cezaevinden çıkanların yaklaşık %40–45’i yeniden suç işleyerek sisteme geri dönüyor. Bu nedenle yeni yaklaşımda sadece ceza değil; aile, toplum ve devletin birlikte hareket ettiği bütüncül bir ıslah modeli hedefleniyor.