Memurların otomatik Bireysel Emeklilik Sistemi kapsamında maaşlarından yapılan katkı payı kesintisi, çalışan statüsüne göre farklı matrahlar üzerinden hesaplanıyor. 2008 sonrası memuriyete başlayanlar için prime esas kazanç, 2008 öncesi memur olanlar için ise emekli keseneğine esas aylık dikkate alınıyor. Kesinti oranı asgari yüzde 3 olarak uygulanıyor.

Otomatik BES kesintisi nedir?

Otomatik Bireysel Emeklilik Sistemi, çalışanların emeklilik dönemine yönelik tasarruf yapmasını amaçlayan bir uygulama olarak yürütülüyor.

4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında çalışanlar otomatik olarak bir emeklilik planına dahil edilebiliyor.

Bu sistemde çalışanın maaşından belirli oranda katkı payı kesiliyor ve ilgili emeklilik şirketine aktarılıyor.

Memurlarda BES kesintisi oranı yüzde kaç?

Otomatik BES kapsamında çalışan katkı payı, genel olarak çalışanın prime esas kazancının yüzde 3’üne karşılık gelen tutar olarak uygulanıyor.

Memurlar açısından ise bu hesaplama, memurun eski veya yeni statüde olmasına göre değişiyor.

Yeni memurlarda prime esas kazanç, eski memurlarda ise emekli keseneğine esas aylık dikkate alınıyor.

Yeni memurlar için hesaplama nasıl yapılır?

2008 sonrası ilk defa memur olanlar “yeni memur” statüsünde değerlendiriliyor.

Bu memurlar için otomatik BES katkı payı, sigorta primine esas kazanç üzerinden hesaplanıyor.

Prime esas kazanç hesabında aylık gösterge, ek gösterge, taban aylığı, kıdem aylığı, özel hizmet tazminatı, makam, temsil ve görev tazminatları gibi unsurlar dikkate alınıyor.

Eski memurlarda BES kesintisi nasıl uygulanır?

2008 öncesi ilk defa memur olanlar ise “eski memur” statüsünde değerlendiriliyor.

Bu kişilerde otomatik BES katkı payı, emekli keseneğine esas aylık üzerinden hesaplanıyor.

Emekli keseneğine esas aylık hesabında genel aylık, taban aylığı, kıdem aylığı ve tazminat karşılığı dikkate alınıyor.

Eski ve yeni memur arasındaki temel fark

Otomatik BES kesintisinde eski ve yeni memurlar arasındaki temel fark, kesintinin hangi matrah üzerinden hesaplandığıdır.

Yeni memurlarda sigorta primine esas kazanç esas alınırken, eski memurlarda emeklilik keseneğine esas aylık dikkate alınıyor.

Bu nedenle aynı unvanda çalışan memurlar arasında BES katkı payı tutarlarında farklılık oluşabiliyor.

Çalışan daha yüksek kesinti talep edebilir

Kanuna göre çalışan, otomatik katılım kapsamındaki emeklilik sözleşmesinde belirlenen tutardan daha yüksek bir katkı payı kesilmesini talep edebilir.

Bu durumda memur, daha yüksek oranda ödeme yapmak istediğini işverene bildirebilir.

Ancak asgari kesinti oranı, ilgili matrahın yüzde 3’ü olarak uygulanır.

Virgülden sonraki tutar dikkate alınmaz

Otomatik BES katkı payı hesaplanırken ortaya çıkan tutarın virgülden sonraki kısmı dikkate alınmaz.

Bu nedenle hesaplanan katkı payı küsuratlı olsa bile uygulamada tam tutar üzerinden işlem yapılır.

Katkı payı, çalışanın ücret ödeme gününü takip eden iş günü içinde işveren tarafından emeklilik şirketine aktarılır.

Haciz veya nafaka varsa kesinti yapılır mı?

Çalışanın maaşı üzerinde haciz veya nafaka gibi yasal kesintiler bulunuyorsa, bazı durumlarda otomatik BES katkı payı kesintisi yapılmayabilir.

Özellikle maaş üzerinde yasal kesintiler nedeniyle katkı payı ödemesine imkân kalmaması halinde kesinti uygulanmaz.

Ancak prime esas kazanç veya emekli keseneğine esas aylık etkilenmediği sürece ödenecek katkı payı tutarı değişmez.

Ücret alınmayan dönemde katkı payı kesilir mi?

SGK matrahının oluşmadığı veya çalışanın ücret almadığı dönemlerde otomatik BES katkı payı ödemesi yapılmaz.

Bu durumda ilgili emeklilik şirketine bilgi verilir.

Katkı payı kesintisinde çalışanın matrahı esas alındığı için SGK matrahını etkileyen her unsur hesaplamada dikkate alınır.

Eksik veya fazla kesinti nasıl düzeltilir?

Sosyal güvenlik mevzuatına göre prime esas kazançta veya emekli keseneğine esas kazançta sonradan değişiklik yapılabilir.

Bu durumda eksik katkı payı kesilmişse, aradaki fark bir sonraki dönem ücretinden kesilerek tamamlanır.

Fazla katkı payı kesilmişse, bir sonraki dönem mahsuplaşma yoluyla düzeltme yapılır.

İşverenin sorumluluğu bulunuyor

Otomatik BES kesintisinin zamanında emeklilik şirketine aktarılması işverenin sorumluluğundadır.

İşverenin katkı payını zamanında aktarmaması veya geç aktarması halinde, çalışanın birikiminde oluşabilecek parasal kayıptan işveren sorumlu tutulabilir.

Bu nedenle kesintilerin doğru hesaplanması ve süresinde aktarılması önem taşır.

Memurlar için otomatik BES’te dikkat edilmesi gerekenler

Memurlar, maaş bordrolarında otomatik BES katkı payı kesintisinin hangi tutar üzerinden yapıldığını kontrol etmelidir.

2008 öncesi ve sonrası memuriyet başlangıcı, kesinti hesabında belirleyici olduğu için bu ayrımın doğru yapılması gerekir.

Eksik, fazla veya hatalı kesinti olduğunu düşünen memurların kurumlarının ilgili birimlerine başvurarak düzeltme talep etmesi mümkündür.