Sayıştay Raporu: 8 Üniversitede Zorunlu Ders Yükü Tamamlanmadı
Sayıştay 2025 raporuna göre 8 üniversitede öğretim elemanları zorunlu ders yükünü tamamlamadı. Bazıları dönem boyunca hiç derse girmedi. Detaylar burada.
Sayıştay Başkanlığı'nın TBMM'ye sunduğu 2025 yılı denetim raporlarında, sekiz üniversitede zorunlu ders yüküne ilişkin bulgular yer aldı.
Sayı verilen dört üniversitede toplam 281 öğretim elemanının ders yükü eksik kaldı.
Bazı öğretim elemanlarının ise dönem boyunca hiç derse girmediği tespit edildi.
KANUN NE DİYOR?
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesine göre haftalık asgari ders yükü şöyle:
| Unvan | Asgari ders yükü |
|---|---|
| Öğretim üyeleri (profesör, doçent, doktor öğretim üyesi) | Haftada en az 10 saat |
| Öğretim görevlileri ve okutmanlar | Haftada en az 12 saat |
| Dekan yardımcısı, başhekim, bölüm başkanı | Haftada en az 5 saat |
| Rektör, rektör yardımcısı, dekan, enstitü/yüksekokul müdürü | Yükümlülük yok |
Bu saatler "maaş karşılığı" ders yükü sayılıyor; ek ders ücreti ödenmiyor.
YÜKÜNÜ DOLDURAMAYAN NE YAPMALI?
Kanunun 40. maddesine göre yükünü dolduramayan öğretim elemanı, rektör tarafından üniversitenin diğer birimlerinde veya aynı şehirdeki başka bir yükseköğretim kurumunda görevlendirilebiliyor.
Kanunun 13. maddesi, öğretim kapasitesinin rasyonel kullanılmasından rektörü birinci derecede sorumlu tutuyor.
SAYI VERİLEN ÜNİVERSİTELER
| Üniversite | Eksik yükü olan öğretim elemanı |
|---|---|
| Anadolu | 194 |
| Kırıkkale | 44 |
| Mardin Artuklu | 34 |
| Tarsus | 9 |
| Toplam | 281 |
DİĞER ÜNİVERSİTELER
Ankara Sosyal Bilimler, Dicle, İstanbul ve Kütahya Dumlupınar üniversitelerinde de bulgu tespit edildi; ancak raporlarda sayı verilmedi.
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ: İKİ AYRI BULGU
Birinci bulgu: Bazı öğretim elemanlarına 2025-2026 güz döneminde ders görevi verilmediği belirlendi.
"Öğretim elemanlarından bazılarına 2025-2026 güz döneminde izin, görevlendirme veya sağlık raporu gibi herhangi bir mazerete sahip olmadıkları halde ders görevi verilmediği tespit edilmiştir."
İkinci bulgu: İktisadi ve İdari Bilimler, İletişim Bilimleri ve Eğitim fakültelerinde eksik yük tespit edildi.
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Eksik yükü olan öğretim elemanı | 194 |
| Eksik ders yükü oranı | %15,02 |
Üniversite, öğrenci sayısındaki düşüşü gerekçe gösterdi; yeni yüksekokul ve programlar açıldığını bildirdi.
Sayıştay ise alınan tedbirlere rağmen yeterli iyileşme görülmediğini vurguladı.
TARSUS: 131 KİŞİ TEK TEK İNCELENDİ
Tarsus Üniversitesi raporunda tüm öğretim elemanlarının durumu ayrıntılandırıldı.
| Durum | Kişi | Oran |
|---|---|---|
| Yükünü kendi bölümünde tamamlayan | 58 | %44,3 |
| Aynı birimdeki diğer bölümlerde tamamlayan | 28 | %21,4 |
| Başka birimlerde tamamlayan | 24 | %18,3 |
| İdari görev nedeniyle muaf | 10 | — |
| Harici görevlendirmede | 2 | — |
| Hiçbir şekilde tamamlamayan | 9 | %7 |
Yükünü tamamlamayan 9 kişiden 6'sı hiç derse girmedi.
Üniversite, bulguda belirtilen hususları aynen kabul etti.
KIRIKKALE: 8 BİRİMDE 44 AKADEMİSYEN
| Birim | Sayı |
|---|---|
| Tıp Fakültesi | 10 öğretim üyesi |
| Mühendislik ve Doğa Bilimleri | 9 öğretim üyesi |
| Fatma Şenses Sosyal Bilimler MYO | 1 öğretim üyesi, 5 öğretim görevlisi |
| Hacılar Hüseyin Aytemiz MYO | 5 öğretim görevlisi |
| Delice MYO | 1 öğretim üyesi, 4 öğretim görevlisi |
| Veteriner Fakültesi | 4 öğretim üyesi |
| Kırıkkale MYO | 1 öğretim üyesi, 3 öğretim görevlisi |
| Hukuk Fakültesi | 1 öğretim üyesi |
MARDİN ARTUKLU: 34 AKADEMİSYEN
| Birim | Sayı |
|---|---|
| Arap Dili ve Edebiyatı | 8 öğretim görevlisi |
| Arkeoloji | 7 öğretim üyesi |
| Mühendislik Fakültesi | 6 öğretim üyesi, 1 öğretim görevlisi |
| İktisadi ve İdari Bilimler | 5 öğretim görevlisi |
| Sağlık Bilimleri Fakültesi | 5 öğretim görevlisi |
| İlahiyat Fakültesi | 3 öğretim görevlisi |
| Sanat Tarihi | 2 öğretim görevlisi |
| Felsefe, Türk Dili ve Edebiyatı, Sağlık Hizmetleri MYO | 1'er öğretim görevlisi |
EN DİKKAT ÇEKEN BULGU: EK DERS ÇELİŞKİSİ
Dicle, Kırıkkale ve Mardin Artuklu üniversitelerinde ortak bir tespit yapıldı.
Aynı bölümde ders yükünü dolduramayan öğretim elemanları varken, diğer hocalara ek ders ödenecek şekilde program yapıldı.
Dicle Üniversitesi raporundaki ifade şöyle:
"Zorunlu ders yükünü tamamlamamış öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve okutman var iken aynı bölümlerde diğer bazı öğretim elemanlarına ek ders verilecek şekilde ders programı yapıldığı tespit edilmiştir."
ÜNİVERSİTELERİN GEREKÇELERİ
| Gerekçe |
|---|
| Öğrenci sayısındaki düşüş |
| Kapanan programlar ve ikinci öğretim |
| Talep görmeyen seçmeli dersler (Rusça örnek verildi) |
| Bölümde ders çeşitliliğinin az olması |
| Kadronun bulunduğu bölüme öğrenci alınmaması |
| Proje ve akademik çalışmalar |
| Yüzde 30 İngilizce eğitime geçiş nedeniyle hazırlık yılı |
SAYIŞTAY'IN DEĞERLENDİRMESİ
"Öğretim elemanlarının zorunlu ders yükleriyle ilgili uygulamaların mevcut yasal düzenlemelere uygun olmadığı gibi, kamu kaynağı niteliğindeki mevcut iş gücü kapasitesinin verimli ve etkin kullanılmadığını da ortaya koymaktadır."
ÖNERİLEN SIRALAMA
Sayıştay, ders yükünün hangi sırayla tamamlanması gerektiğini de belirtti:
1. Öncelikle kadrosunun bulunduğu bölümde, lisans düzeyinde
2. Mümkün değilse lisansüstü derslerle
3. Yine mümkün değilse, bölüm kurulu kararıyla aynı fakültenin diğer bölümlerinde
4. Son olarak diğer birimlerde veya aynı şehirdeki başka üniversitede görevlendirme
Kurum ayrıca, aynı bölümdeki öğretim elemanları arasında ders dağılımının dengeli yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesini istedi.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.