TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmekte olan Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin 7. maddesi, akademisyenlerin disiplin soruşturmasındaki savunma hakkını yeniden düzenliyor. Düzenleme, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) iptal kararı doğrultusunda hazırlanan yeni metni içeriyor.
Mevcut Durum Ne Diyor?
2547 sayılı Kanun'un halihazırda yürürlükte olan 53/A maddesine göre, üniversite öğretim mesleğinden veya kamu görevinden çıkarma cezası istenen kişiler; soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme ve disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili aracılığıyla savunma yapma hakkına sahip.
Teklifle Gelen Yeni Usul
Teklif bu hükmü kaldırarak üç aşamalı yeni bir savunma süreci getiriyor:
- İfade aşaması: Soruşturmacı, ilgiliye göndereceği davet yazısında iddiaları açıkça belirtecek ve en az yedi gün süre tanıyacak. Bu süre içinde ifade verilmezse, mevcut delillerle işlem yapılacağı bildirilecek.
- Savunma aşaması: Cezayı vermeye yetkili makam, savunmaya davet yazısında teklife esas alınan eylemi ve karşılık gelen cezayı bildirerek yine en az yedi gün süre tanıyacak. Bu sürede savunma yapılmazsa savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacak.
- Evrak inceleme bildirimi: Savunmaya davet yazısında, kişiye savunma hakkını kullanmadan önce soruşturma evrakını inceleyebileceği ayrıca bildirilecek.
Muhalefetten Sert Eleştiri
Muhalefet milletvekilleri, maddenin teklif metninden tamamen çıkarılması için önerge verdi. Önergenin gerekçesinde, yeni düzenlemenin savunma hakkını "şeklen var edip esastan yok eden bir mantığa" sahip olduğu ileri sürüldü. Muhalefete göre, soruşturulan kişinin savunma vermeden önce dosyadaki delilleri inceleyebileceğine dair mutlak bir güvencenin metinde yer almaması, delilleri görmeyen kişinin savunmasının salt şekli bir prosedürden ibaret kalmasına yol açabilir. Ayrıca suçlamaların niteliğinin soruşturma sırasında değişmesi halinde savunma hakkının yeniden kullanılıp kullanılamayacağının disiplin amirinin takdirine bırakıldığı da eleştiriler arasında yer aldı.