Tasarruf genelgesi davası sonuçlandı: Üç maddede de idare haklı bulundu
Kamu personelini yakından ilgilendiren Tasarruf Tedbirleri Genelgesi hakkındaki dava sonuçlandı.
Danıştay 12. Dairesi, genelgenin dava konusu edilen maddelerinin hukuka uygun olduğuna karar verdi.
Dava, oybirliğiyle reddedildi.
DAVA KİM TARAFINDAN AÇILDI?
Davayı Büro Hizmet Kolu Kamu Çalışanları Sendikası açtı.
Dava konusu düzenleme, 17 Mayıs 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi.
DAVA KONUSU ÜÇ MADDE
Sendika, genelgenin şu hükümlerinin iptalini istedi:
| Madde | İçerik |
|---|---|
| Fazla mesai | Kamu personeli zorunlu haller dışında fazla çalışma ve nöbet ücreti alacak şekilde çalıştırılmayacak |
| 68/B atamaları | Bu bende göre atamalar yalnızca yönetici kadrolarıyla (şef dahil) sınırlı tutulacak |
| Personel servisi | Toplu taşıma olan yerlerde servis hizmeti sonlandırılacak; doluluk %70'in altındaysa servis yapılmayacak |
SENDİKANIN İTİRAZI: "TOPLU SÖZLEŞME AŞILAMAZ"
Sendikanın temel argümanı, normlar hiyerarşisine dayanıyordu.
Öne sürülen görüşler:
1. Anayasa'nın 128. maddesine göre memurların özlük işleri kanunla düzenlenir
2. Toplu sözleşme hükümleri maddi anlamda kanun niteliğinde
3. Toplu sözleşmeyle getirilen haklar, genelgeyle sınırlandırılamaz
4. Söz konusu konular 7. Dönem Toplu Sözleşme ile düzenlenmişti
İDARENİN SAVUNMASI
Cumhurbaşkanlığı savunmasında şu noktaları öne çıkardı:
| Argüman |
|---|
| Genelge, Anayasa'nın verdiği yetki kapsamında düzenlendi |
| Amaç, kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması |
| Fazla mesai yerine öncelikle izin verilmesi hedefleniyor |
| 68/B atamaları zaten idarenin takdirinde |
| Servis yerine toplu taşıma kartı temin ediliyor |
DANIŞTAY'IN GEREKÇELERİ
1. FAZLA MESAİ MADDESİ
Danıştay, düzenlemenin amacının, işlerin kanunda öngörülen çalışma süreleri içinde tamamlanmasını sağlamak olduğunu belirtti.
Kararda, kamu kaynaklarının etkin kullanımının hedeflendiği ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı ifade edildi.
2. 68/B MADDESİ
Bu bölüm, kariyer ilerlemesini doğrudan ilgilendiriyor.
657 sayılı Kanun'un 68/B maddesi, süre şartı aranmaksızın 1, 2, 3 ve 4. derece kadrolara atama imkânı tanıyor.
Danıştay'ın değerlendirmesi şöyle:
- Bu atamalar zaten idarenin takdirinde
- Takdir yetkisi bulunan bir konuda, "idarenin bütünlüğü ilkesi" çerçevesinde sınırlama getirilebilir
- Personel giderleri, kamu harcamalarının en önemli kalemlerinden
Bu nedenle sınırlamada hukuka aykırılık görülmedi.
3. SERVİS MADDESİ
Danıştay, personelin öncelikle toplu taşıma ile taşınmasının esas olduğunu belirtti.
Kararda, düzenlemenin Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ve 2023/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'na uygun olduğu ifade edildi.
SERVİS MADDESİNDE İLGİNÇ GELİŞME
Davada dikkat çeken bir ayrıntı bulunuyor.
Danıştay Savcısı, servis hizmetine ilişkin birinci fıkra yönünden davanın konusuz kaldığı görüşünü bildirdi.
Gerekçe şu: Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı, ayrı bir yazıyla kamu kurumlarına servis hizmeti sağlama izni verdi.
İzin, genelgedeki kriterlere uyulması ve kaynakların verimli kullanılması şartına bağlandı.
68/B NEDİR, NEDEN ÖNEMLİ?
Bu madde, kamu personelinin kariyer planlamasında kritik rol oynuyor.
Normal derece yükselmesi (68/A):
Her üç yılda bir, belirli koşullarla yapılıyor.
68/B ile atama:
- Süre şartı aranmıyor
- 1, 2, 3 ve 4. derece kadrolara atama yapılabiliyor
- En az 10 yıl devlet hizmeti şartı bulunuyor
Maddenin gerekçesi neydi?
Düzenleme 1970 yılında getirilmişti.
Amaç, devlet hizmetlerinin iyi yetişmiş genç personele gördürülebilmesiydi. O dönemki gerekçede, Türk kamu idaresinin "statik bir bünye" gösterdiği belirtilmişti.
ARTIK KİMLER YARARLANABİLİYOR?
Genelge sonrası tablo şöyle:
| Kadro | 68/B uygulanabilir mi? |
|---|---|
| Yönetici kadroları (şef dahil) | Evet |
| Yönetici dışı kadrolar | Hayır |
Bu, uzman, memur ve teknik personel gibi unvanlarda çalışanların 68/B yoluyla üst derecelere atanamayacağı anlamına geliyor.
KARARIN PRATİK SONUÇLARI
| Konu | Sonuç |
|---|---|
| Fazla mesai | Zorunlu haller dışında ücretli fazla çalışma sınırlandırılıyor; öncelik izin |
| Kariyer | Yönetici olmayan personel 68/B ile derece atlayamıyor |
| Servis | Toplu taşıma olan yerlerde servis kaldırılabiliyor; kartla telafi ediliyor |
TEMYİZ YOLU AÇIK
Karar kesinleşmiş değil.
Tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz başvurusu yapılabiliyor.
Karar 18 Aralık 2025 tarihinde verildi.
Esas No: 2024/3181
Karar No: 2025/5864
TASARRUF TEDBİRLERİ NEDEN GÜNDEMDE?
2024/7 sayılı Genelge, kamu harcamalarında tasarruf sağlanması amacıyla yayımlanmıştı.
Genelge; personel giderleri, taşıt, bina, temsil ve ağırlama gibi başlıklarda sınırlamalar getiriyor.
Kamu istihdamına ilişkin tedbirler bu kapsamda sürüyor. Yakın zamanda yayımlanan 200 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığı'na, boş kadroları "tutulu" hale getirerek atamaya kapatma yetkisi verilmişti.