Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları sert düşerken, sürücülerin beklediği indirim pompa fiyatlarına yansımıyor.
Motorinin ardından bu gece benzin fiyatlarında da indirim bekleniyor. Ancak yansımanın yine çok sınırlı ya da sıfır olması öngörülüyor.
PETROL 80 DOLARIN ALTINA İNDİ
ABD ile İran arasındaki gerilimin azalmasıyla petrol fiyatları geriledi.
Geçen hafta 90 doların üzerinde seyreden Brent petrolün varil fiyatı, bugün 80 doların altına indi. Türkiye için gösterge niteliğindeki uluslararası yakıt fiyatlarında da sert düşüş yaşandı.
MOTORİNDE NE OLDU?
Son iki günün tablosu, indirimlerin akıbetini net gösteriyor:
| Tarih | İndirim tutarı | Pompaya yansıyan |
|---|---|---|
| Önceki gün | 6,37 TL | 1,05 TL |
| Dün gece | 3,97 TL | 0 TL |
Yani toplam 10,34 TL'lik indirimin yalnızca 1,05 TL'si sürücünün cebine kaldı. Kalan tutar vergiye eklendi.
Motorin fiyatı bugün itibarıyla 81 lirayı aştı.
BENZİNDE BU GECE 4,35 TL İNDİRİM BEKLENİYOR
Bu gece benzine 4,35 TL indirim gelmesi bekleniyor.
Ancak bu indirimin tamamının ya da büyük bölümünün yine vergiye eklenmesi öngörülüyor. Fiyatlar saat 16.00'dan sonra netleşecek.
PEKİ NEDEN? EŞEL MOBİL SİSTEMİ
Sürücülerin anlamakta zorlandığı mekanizmanın adı eşel mobil.
Savaşın etkisiyle mart ayında yürürlüğe giren sistemde, zam ve indirimlerin yüzde 25'i pompa fiyatlarına yansıtılıyordu.
Geçen ay yapılan yeni düzenlemeyle ağustos ayı itibarıyla kurallar değişti:
- Zamların yüzde 50'si pompaya yansıtılacak
- İndirimlerin tamamı vergiye eklenecek
Yani sistem, indirim dönemlerinde fiyatı sabit tutup vergi gelirini artırmak üzere kurgulanmış durumda.
UYGULAMADA KURALLARA BAĞLI KALINMIYOR
Ancak pratikte tam bir tutarlılık gözlenmiyor.
Önceki gün motorindeki indirimden sınırlı da olsa pompaya yansıma yapılırken, dün gece hiç indirim tercih edilmedi.
Bu durum, uygulamanın önceden öngörülebilir olmaktan çıktığı yönünde eleştirilere neden oluyor.
SÜRÜCÜLER İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Mevcut tablo şu sonucu doğuruyor:
- Petrol düşse bile pompa fiyatı büyük ölçüde sabit kalıyor
- Petrol yükseldiğinde zammın yarısı doğrudan pompaya yansıyor
- Yani fiyat hareketleri sürücü açısından asimetrik işliyor
Bu nedenle uluslararası fiyatlardaki düşüşün akaryakıt bütçesine yansımasını beklemek şu aşamada gerçekçi görünmüyor.
FİYATLAR NEREDEN TAKİP EDİLİR?
Güncel akaryakıt fiyatları, dağıtım şirketlerinin internet siteleri ve mobil uygulamaları üzerinden takip edilebiliyor.
Yeni fiyatlar genellikle gece yarısı itibarıyla geçerli oluyor.