Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), özel öğrenme güçlüğü tanısı bulunan bir öğrenciye ilişkin başvuruyu karara bağladı.
Kurum, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmetti.
İlgili ilçe millî eğitim müdürlüğüne 25 bin lira idari para cezası uygulandı.
OLAY NASIL GELİŞTİ?
Başvuru, çocuğunun eğitim hakkının engellendiğini savunan bir veli tarafından yapıldı.
Öğrencinin durumu:
| Belge |
|---|
| ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) |
| RAM raporu |
| Destek Eğitim Kararı (okuma-yazma ve matematik modülleri) |
VELİNİN İDDİALARI
| İddia |
|---|
| Çocuğuna BEP'e uygun sınav tedbirleri uygulanmadı |
| Diğer öğrencilerle aynı sınav uygulamalarına tabi tutuldu |
| Bu nedenle iki kez sınıf tekrarına kaldı |
| Özürsüz devamsızlık sınırını aşmadığı hâlde okulla ilişiği kesildi |
Öğrenci, ikinci kez sınıf tekrarına düşmesi nedeniyle örgün eğitim dışına çıktı ve mesleki eğitim merkezine yöneldi.
TİHEK NE TESPİT ETTİ?
Kararın kilit noktası, kâğıt üzerinde alınan kararla uygulama arasındaki fark oldu.
| Tespit |
|---|
| BEP Geliştirme Birimi tutanağında "BEP hazırlanmasına gerek olmadığı" kararı alındı |
| Tutanakta sınav kâğıtlarında özel eğitim ihtiyacının dikkate alınacağı belirtildi |
| Materyallerde düzenleme yapılacağı yazıldı |
| Ancak bu düzenlemelerin fiilen hayata geçirildiğini gösteren belge sunulmadı |
KURUMUN DEĞERLENDİRMESİ
TİHEK'e göre; öğrencinin özel eğitim ihtiyacı doğrultusunda gerekli ve ölçülü tedbirlerin sağlanmaması, eğitim hakkından diğer öğrencilerle eşit koşullarda yararlanmasını güçleştirdi.
Bu durum, nesnel olarak haklılaştırılamayan bir dezavantaj olarak nitelendirildi.
İhlal türü: Engellilik temelinde makul düzenleme yapmama.
CEZA NASIL BELİRLENDİ?
Kurum, cezayı belirlerken iki ölçütü esas aldı:
| Ölçüt |
|---|
| İhlalin etki ve sonucunun ağırlığı |
| Muhatabın ekonomik durumu ve hukuki konumu |
KARARIN KÜNYESİ
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| Merci | Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu |
| Tarih | 24 Haziran 2026 |
| Sayı | 2026/690 |
| Oylama | Oybirliği |
| Ceza | 25.000 TL idari para cezası |
| İtiraz süresi | Tebliğden itibaren 60 gün (Ankara İdare Mahkemesi) |
Karar ayrıca kamuoyuna duyurulmasına hükmedildi.
VELİLERE YOL HARİTASI
Benzer durumda olan veliler için karardan çıkan başlıklar:
- Raporları tamamlayın. ÇÖZGER ve RAM raporu sürecin temeli
- BEP toplantı tutanağını isteyin. Alınan kararların yazılı olması gerekiyor
- Uygulamayı takip edin. Tutanakta yazılı olması yetmiyor; fiilen uygulanmalı
- Sınav tedbirlerini yazılı talep edin. Ek süre, okuyucu, ayrı sınıf gibi düzenlemeler
- Belge biriktirin. Sınav kâğıtları, devamsızlık çizelgesi, yazışmalar
- Başvuru yollarını kullanın. İlçe MEM, sonrasında TİHEK'e başvuru mümkün
BEP NEDİR?
Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı, özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için hazırlanan; öğrencinin gelişim özelliklerine göre düzenlenen eğitim planı.
Okullarda BEP Geliştirme Birimi tarafından hazırlanıyor ve sınav uygulamalarından ders materyallerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.