Öğretmenleri yakından ilgilendiren bir yargı kararı gündemde.
Danıştay, Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Müfettişleri Yönetmeliği'nin çok sayıda maddesini iptal etti.
Karar, 18 Aralık 2025 tarihinde oybirliğiyle verildi.
HANGİ MADDELER İPTAL EDİLDİ?
Dava, Eğitim-Bir-Sen tarafından açılmıştı. İptal edilen düzenlemeler şöyle:
| İptal edilen hüküm | Ne anlama geliyor? |
|---|---|
| Öğretmenlerin ders denetimine tabi tutulması | Müfettişlerin sınıf içi denetim yetkisi |
| Eğitim kurumlarının özdeğerlendirme zorunluluğu | Okulların kendini değerlendirme yükümlülüğü |
| Özel kişi ve kuruluşlardan bilgi/belge talebi | Müfettişlerin özel hukuk kişilerinden belge isteyebilmesi |
Kararda ayrıca yönetmeliğin 9. maddesinin (a) ve (c) bentleri, 12. maddesi ve 65. maddesinin 2. fıkrasının (h) bendi iptal edildi.
KRİTİK AYRIM: HANGİ DENETİM KALKTI?
Burada en çok yanılgıya düşülen noktayı netleştirmek gerekiyor.
Karar, illerdeki eğitim müfettişlerinin yaptığı denetimlere ilişkin.
Okul müdürü ve zümre başkanının yaptığı öğretmen denetimi ise farklı bir mevzuata dayanıyor: Nisan 2025 Tebliğler Dergisi'nde yayımlanan "Öğretmenlerin Sınıf İçi Etkinlikleri ve Öğretmenlik Mesleğini İcra Sürecinin Değerlendirilmesi" düzenlemesi.
Yani okul içi denetim uygulaması bu kararla ortadan kalkmıyor.
30 DAKİKALIK DEĞERLENDİRME TARTIŞMASI
İptal edilen düzenlemenin en çok eleştirilen yönü, denetimin süresiydi.
Yönetmelik, 30 dakika gibi kısa bir sürede öğretmenin şu alanlardaki yeterliliğinin değerlendirilmesini öngörüyordu:
- Hazırlık ve planlama
- Uygun öğretim yöntem ve tekniklerini kullanabilme
- Etkinliklere yer verebilme
- Ölçme ve değerlendirme
- Sınıf yönetimi
- Pedagojik esaslara uygunluk
Öğretmenler, bu kadar kısa sürede kapsamlı bir değerlendirme yapılamayacağını savunuyordu.
İPTAL GEREKÇESİ: DAYANAK DÜŞTÜ
Danıştay'ın kararı, teknik bir hukuki zincire dayanıyor.
Süreç şöyle işledi:
- Yönetmelik, 375 sayılı KHK'nın ek 24. maddesi dayanak alınarak hazırlanmıştı
- Anayasa Mahkemesi, 7 Aralık 2023 tarihli kararıyla bu maddeyi iptal etti
- Karar, 4 Haziran 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı
- AYM, maddenin Anayasa'nın mülga 91. maddesine aykırı olduğunu belirtti
- Dayanak ortadan kalkınca, ona dayanan yönetmelik hükümleri de hukuka aykırı hâle geldi
Yani iptal, içeriğin kendisinden çok hukuki dayanağın düşmesinden kaynaklandı.
2022'DE YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİ
İptal edilen yönetmelik, 1 Mart 2022 tarihli ve 31765 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştı.
Düzenlemeyle eğitim müfettişleri ve yardımcılarına, ildeki şu kurumlarda geniş yetkiler verilmişti:
- Resmî ve özel örgün eğitim kurumları
- Yaygın eğitim kurumları
- Özel öğrenci barınma hizmetleri kurumları
Yetki alanı; rehberlik, iş başında yetiştirme, denetim, izleme ve değerlendirme, araştırma, inceleme, soruşturma ve ön inceleme çalışmalarını kapsıyordu.
TEMYİZ YOLU AÇIK
Karar kesinleşmiş değil.
Tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık bulunuyor.
Bu nedenle sürecin nihai sonucu, temyiz aşamasında netleşecek.
MEB NE YAPACAK?
Kararın ardından Millî Eğitim Bakanlığı'nın yönetmelikte nasıl bir düzenleme yapacağı bekleniyor.
Dayanak KHK maddesi iptal edildiği için, yeni düzenlemenin farklı bir hukuki temele oturtulması gerekiyor.
MÜFETTİŞLER İÇİN DE GÜNDEMDE
Öte yandan eğitim müfettişleri açısından da başka bir gelişme yaşandı.
Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'da yapılan değişiklikle:
- Eğitim müfettişlerine haftada 15 saat
- Eğitim müfettiş yardımcılarına haftada 10 saat
ek ders verilmesi düzenlenmişti.
"Müfettiş denetimine girdiniz mi? 30 dakikalık değerlendirmeyi yeterli buluyor musunuz?"