Mekke Anlaşması imzalandı! Birine saldırı hepsine saldırı sayılacak
Orta Doğu'da güç dengelerini değiştirebilecek bir adım atıldı.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında "Mekke Anlaşması" olarak adlandırılan üçlü ortak savunma anlaşması imzalandı.
MEKKE'DE ÜÇLÜ ZİRVE
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, günübirlik çalışma ziyareti için bu sabah Suudi Arabistan'a gitti.
Erdoğan, Mekke'deki El-Safa Sarayı'nda Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile bir araya geldi.
Görüşme kapsamında "Mekke Ortak Savunma Zirvesi" gerçekleştirildi.
HEYETTE KİMLER VAR?
Türk heyetinde yer alan isimler şöyle:
- Hakan Fidan – Dışişleri Bakanı
- İbrahim Kalın – MİT Başkanı
- Emrullah İşler – Riyad Büyükelçisi
- Hasan Doğan – Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü
Erdoğan'ı havalimanında Mekke Bölge Emir Yardımcısı Mişal bin Abdulaziz Al Saud karşıladı.
ANLAŞMANIN TEMEL MADDESİ
Anlaşmanın en dikkat çeken hükmü, ortak savunma ilkesi.
Buna göre ittifak üyelerinden birine yönelik saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak ve ortak savunma hakkı devreye girecek.
Bu madde, NATO'nun 5'inci maddesine benzetiliyor.
SADECE SAVUNMA DEĞİL, İŞ BİRLİĞİ DE VAR
Anlaşma yalnızca dış tehditlere karşı ortak hareketi kapsamıyor. Askeri alandaki iş birliğinin genişletilmesi de öngörülüyor:
- Ortak tatbikatlar
- Askeri personel değişimi
- Eğitim faaliyetleri
- Savunma sanayiinde ortak çalışmalar
Anlaşmanın tamamen savunma amaçlı olduğu ve üç ülkenin toprak güvenliğini güçlendirmeyi hedeflediği vurgulandı.
ÜÇ ÜLKE, ÜÇ FARKLI GÜÇ
Anlaşmanın dikkat çeken yönü, tarafların birbirini tamamlayan kapasiteleri:
| Ülke | Öne çıkan gücü |
|---|---|
| Türkiye | Askeri kapasite ve savunma sanayii |
| Suudi Arabistan | Bölgesel ve ekonomik ağırlık |
| Pakistan | Nükleer kapasite |
Pakistan, nükleer silaha sahip tek Müslüman ülke konumunda bulunuyor.
NEDEN ŞİMDİ?
Adım, Orta Doğu'da askeri gerilimin yükseldiği bir döneme denk geldi.
ABD ile İran arasındaki savaşın tırmanması Körfez ülkelerini de etkilerken, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz üzerinden yapılan deniz taşımacılığında aksamalar yaşandı.
Bölgede yeni bir güvenlik yapılanması oluşturulması uzun süredir konuşuluyordu.
Bu süreçte Pakistan, ABD-İran savaşını sona erdirmek için arabuluculuk çalışmaları yürütürken; Türkiye, Gazze'de ateşkes sağlanması yönünde diplomatik rol üstlenmişti.
GEÇMİŞİ 2025'E DAYANIYOR
Anlaşmanın temelleri daha önce atılmıştı.
Pakistan ile Suudi Arabistan, 2025 yılında ikili bir ortak savunma paktı duyurmuş ve bu karar uluslararası alanda geniş yankı uyandırmıştı.
Türkiye'nin de dahil olmasıyla yapı üçlü hâle geldi.
DÜNYA BASINI NE DEDİ?
Anlaşma uluslararası basında geniş yer buldu:
- Hindistan basını girişimi "İslami NATO" olarak nitelendirdi
- İsrail ve Yunan basını, adımın Orta Doğu'daki güç dengelerini değiştirebileceğine dikkat çekti
- Reuters, Ankara-Riyad-İslamabad hattında yeni bir güvenlik mekanizması oluşturulduğunu bildirdi
- AFP, görüşmelerin uzun süredir devam ettiğini aktardı
GENİŞLEME POTANSİYELİ
Uzmanlar, anlaşmanın ilerleyen dönemde genişleme potansiyeli taşıdığını değerlendiriyor.
Başka ülkelerin katılımının gündeme gelip gelmeyeceği ise önümüzdeki süreçte netleşecek.
ORTAK AÇIKLAMA YAYIMLANDI
İletişim Başkanlığı, anlaşmaya ilişkin ortak açıklamayı sosyal medya hesabından paylaştı.
Açıklamada, ziyaretin Kral Selman bin Abdülaziz Al Suud'un daveti üzerine gerçekleştirildiği belirtildi.
Anlaşmanın uygulama takvimi ve ayrıntılarına ilişkin bilgilerin önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor.