550 doktora öğrencisi merkezi sınavla seçilecek: Hangi alanlarda?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bilim ve teknoloji alanında yeni bir insan kaynağı programı başlatıldığını duyurdu.
İlk etapta 550 doktora öğrencisi merkezi sınavla seçilecek.
Beş yılın sonunda 3 bin genç araştırmacının yetiştirilmesi hedefleniyor.
ERDOĞAN NE AÇIKLADI?
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım şöyle:
"Ülkemizin bilim ve teknoloji yolculuğunda yeni ve güçlü bir insan kaynağı hamlesi başlatıyoruz. Yapay zeka, siber güvenlik, çip teknolojileri ve ileri bilgisayar sistemleri gibi stratejik alanlarda ilk etapta 550 doktora öğrencimizi merkezi sınavla seçecek, 20 araştırma üniversitemizde yetiştireceğiz."
Erdoğan, beş yılın sonunda yaklaşık 3 bin genç araştırmacının ülkenin bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılacağını belirtti.
PROGRAMIN KÜNYESİ
| Gösterge | Veri |
|---|---|
| İlk etap kontenjanı | 550 doktora öğrencisi |
| Seçim yöntemi | Merkezi sınav |
| Eğitim yeri | 20 araştırma üniversitesi |
| 5 yıllık hedef | ~3.000 araştırmacı |
HANGİ ALANLARDA?
Program, stratejik olarak belirlenen dört alanı kapsıyor:
| Alan |
|---|
| Yapay zeka |
| Siber güvenlik |
| Çip teknolojileri |
| İleri bilgisayar sistemleri |
Bu alanlar, Türkiye'nin teknolojik rekabet gücü açısından öncelikli görülen başlıklar arasında yer alıyor.
AMAÇ NE?
Erdoğan'ın paylaşımına eklenen bilgi notunda programın hedefleri şöyle sıralandı:
- Kritik teknolojilerde nitelikli insan kaynağının artırılması
- Kamu ve özel sektörün ileri uzmanlık ihtiyacının karşılanması
"TÜRKİYE YÜZYILI" VURGUSU
Erdoğan, paylaşımını şu ifadeyle tamamladı:
"Türkiye Yüzyılı'nı bilimin, teknolojinin ve gençlerimizin gücüyle inşa edeceğiz. Geleceğin teknolojilerini geliştiren, üreten ve dünyaya sunan güçlü, müreffeh ve tam bağımsız bir Türkiye için çalışmayı sürdüreceğiz."
YAPAY ZEKA EYLEM PLANI'NIN PARÇASI
Bu duyuru, kısa süre önce yayımlanan bir başka düzenlemeyle bağlantılı.
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), iki gün önce Resmî Gazete'de yayımlanmıştı.
Planın öne çıkan hedefleri:
| Hedef |
|---|
| Teknolojik egemenlik |
| Nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi |
| Veri ve hesaplama altyapılarının güçlendirilmesi |
| Kamu ve özel sektörde yapay zekanın yaygınlaştırılması |
Plan, "Fark Et", "İstifade Et", "Üret" ve "Yönet" olmak üzere dört eksen üzerine kurulu.
10 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM HEDEFİ
Erdoğan, plan açıklanırken veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapılarında en az 10 milyar dolarlık kaynağın harekete geçirileceğini bildirmişti.
2030'a kadar kurulu veri merkezi kapasitesinin en az 1 gigawatt'a çıkarılması hedefleniyor.
ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİ NEDİR?
Program, 20 araştırma üniversitesinde yürütülecek.
Araştırma üniversiteleri, YÖK tarafından belirlenen ve şu kriterlerde öne çıkan kurumlar:
| Kriter |
|---|
| Araştırma kapasitesi |
| Yayın ve atıf performansı |
| Proje yürütme başarısı |
| Doktoralı mezun sayısı |
| Uluslararası iş birlikleri |
Bu üniversiteler, ek bütçe ve özel destek programlarından yararlanıyor.
ADAYLAR NE YAPMALI?
Programın başvuru koşulları ve takvimi henüz açıklanmadı.
Akademik kariyer hedefleyen adaylar için öneriler:
- Resmî duyuruları takip edin. YÖK, TÜBİTAK ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı açıklamaları izlenmeli
- ALES puanınızı hazır tutun. Lisansüstü başvurularda genellikle aranıyor
- Yabancı dil belgenizi güncelleyin. Doktora programlarında YDS/YÖKDİL şartı bulunuyor
- Alan uyumunu değerlendirin. Program dört stratejik alanla sınırlı
YAPAY ZEKAYA İLGİ ARTIYOR
Bu hamle, üniversite tercihlerindeki eğilimle de örtüşüyor.
Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA) verilerine göre 2026-YKS'de yapay zeka temelli programlar %100 doluluğa ulaştı.
Derneğin araştırmasına göre toplumun %57,6'sı yapay zeka araçlarını kullanıyor.
ÜNİVERSİTELERDE MERKEZ KURULUYOR
Son dönemde üniversitelerde art arda yapay zeka araştırma merkezleri kuruldu:
| Üniversite | Merkez |
|---|---|
| İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü | Yapay Zeka Uygulama ve Araştırma Merkezi |
| Ankara Medipol Üniversitesi | Yapay Zeka ve Veri Analitiği Merkezi |
EĞİTİMDE DE ADIMLAR ATILIYOR
Yapay zeka, örgün eğitim gündeminde de yer alıyor.
Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, yeni müfredatta "dijital vatan", "mavi vatan" ve "gök vatan" kavramlarına yer verildiğini açıklamıştı.
MEB ayrıca Eğitimde Yapay Zeka Politika Belgesi ve Eylem Planı'nı (2025-2029) yayımlamıştı. Belge; 4 temel hedef, 15 politika ve 40 eylem adımı içeriyor.