Türkiye'nin iklim politikasında yerel ayağı düzenleyen yönetmelik yürürlüğe girdi. Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları ile İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları Hakkında Yönetmelik, 4 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Düzenlemeyle birlikte 81 ilin tamamında yeni bir idari yapı oluşturuluyor.
DAYANAK: İKLİM KANUNU
Yönetmeliğin temelini, Türkiye'nin ilk iklim düzenlemesi olan 7552 sayılı İklim Kanunu oluşturuyor.
Kanun; ülkenin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda sera gazı emisyonlarının azaltılmasını ve iklim değişikliğine uyum sağlanmasını amaçlıyor. Bu hedefin yerel düzeyde nasıl uygulanacağı ise yeni yönetmelikle belirlendi.
HER İLDE KOORDİNASYON KURULU
Düzenlemenin en somut sonucu, her ilde kurulacak yeni yapı. İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu, ilin iklim politikalarını karara bağlayacak organ olacak.
Kurulun yapısı şöyle:
- Başkan: Vali
- Üyeler: İlgili kurum ve kuruluşların temsilcileri ile yerel yönetim temsilcileri
Böylece iklim politikaları, valilik koordinasyonunda tek çatı altında yürütülecek.
PLANLARI KİM HAZIRLAYACAK?
Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları (YİDEP), her ilin bütüncül planı olacak şekilde hazırlanacak. Sorumluluk dağılımı şöyle belirlendi:
- Büyükşehirlerde: Büyükşehir belediyesi
- Diğer illerde: İl belediyesi ve il özel idaresi
Planlar, ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla vali koordinasyonunda hazırlanacak veya hazırlatılacak. Ardından karara bağlanmak üzere İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu'na sunulacak.
PLANLARDA NELER YER ALACAK?
Eylem planları, illerin çevresel, ekonomik ve sosyal dinamikleri dikkate alınarak hazırlanacak. Planlarda şu başlıklar bulunacak:
- Sera gazı emisyonlarının azaltımına yönelik politikalar
- İklim değişikliğine uyum tedbirleri
- Yerel yönetimlerde uygulanacak somut eylemler
İZLEME VE RAPORLAMA ZORUNLU
Yönetmelik yalnızca plan hazırlanmasını değil, sonrasını da düzenliyor. Planların uygulanması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve raporlanmasına ilişkin genel ilkeler ile kurum ve kuruluşların görev, yetki ve sorumlulukları da belirlendi.
Böylece planların kâğıt üzerinde kalmaması hedefleniyor.
KAMU PERSONELİNİ NASIL ETKİLEYECEK?
Uygulama, özellikle şu birimlerde çalışanlar için yeni iş yükü ve görev tanımı anlamına geliyor:
- Valilik ve kaymakamlık birimleri
- Büyükşehir ve il belediyeleri
- İl özel idareleri
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri
- Tarım, orman, sağlık ve ulaştırma il müdürlükleri
Kurul çalışmalarında yer alacak personelin, teknik kapasite ve veri toplama konusunda eğitim alması gündeme gelebilir.
EĞİTİM AYAĞI DA VAR
Millî Eğitim Bakanlığı da geçtiğimiz günlerde kendi İklim Değişikliği Eylem Planı 2026-2030'u açıklamıştı. Plan kapsamında tüm öğretmenlere ÖBA üzerinden zorunlu iklim farkındalık eğitimi verilmesi ve bölgesel ihtiyaç analizleri yapılması öngörülüyor.
Böylece iklim politikası hem idari hem eğitim ayağında eş zamanlı yürütülüyor.