Aynı bölümde 396 puan fark: YKS verileri tartışma yarattı
2026-YKS yerleştirme sonuçları açıklandı.
Eğitim yazarı Abbas Güçlü, sonuçların dikkat çekmeyen yönlerini derledi.
Güçlü'nün paylaştığı verilerde puan farkları, boş kalan kontenjanlar ve tercih davranışları öne çıkıyor.
AYNI BÖLÜM, FARKLI PUAN
Güçlü'nün altını çizdiği ilk veri, puan makasına ilişkin.
| Karşılaştırma | Fark |
|---|---|
| Aynı üniversite, aynı bölüm | 363 puan |
| Farklı üniversite, aynı bölüm | 396 puan |
Yani aynı diplomayı veren programlar arasında yüzlerce puanlık fark oluşuyor.
204 BÖLÜME HİÇ ÖĞRENCİ YERLEŞMEDİ
Verilerin en dikkat çekici bölümü, tercih edilmeyen programlar.
Güçlü'ye göre 204 bölüme hiç öğrenci yerleşmedi.
Bölüm bazında tercih edilmeyen program sayıları:
| Bölüm | Tercih edilmeyen program |
|---|---|
| Yazılım Mühendisliği | 22 |
| Diş Hekimliği | 2 |
BOŞ KALAN KONTENJANLAR
Tercih edilmeyen programların yanı sıra, doldurulamayan kontenjanlar da tabloda yer alıyor.
| Bölüm | Boş kontenjan |
|---|---|
| Diş Hekimliği | 602 |
| Mimarlık | 547 |
| Fen Bilgisi Öğretmenliği | 546 |
| İnşaat Mühendisliği | 316 |
Diş hekimliğinin listede yer alması dikkat çekiyor; bölüm, uzun yıllar en yüksek puanlı programlar arasında bulunuyordu.
FEN LİSESİ VERİLERİ
Güçlü'nün paylaştığı bir başka veri, fen lisesi mezunlarının tercih davranışına ilişkin.
| Gösterge | Durum |
|---|---|
| Tercih yapmayan | Mezunların yaklaşık yarısı |
| Açıköğretime yerleşen | 489 öğrenci |
KOLEJ MEZUNLARINDA TABLO
Özel okul mezunlarına ilişkin veriler de paylaşıldı.
| Gösterge | Sayı |
|---|---|
| Toplam kolej mezunu | 168.000 |
| Tercih yapmayan | 65.000 |
| Lisans programına yerleşen | 68.000 |
YENİ MEZUN – ESKİ MEZUN DENGESİ
Verilerin ortaya koyduğu bir başka tablo, yerleşenlerin mezuniyet yılına ilişkin.
| Grup | Sayı |
|---|---|
| Yeni mezun | 218.000 |
| Eski mezun | 543.000 |
Yani üniversiteye yerleşenlerin büyük bölümünü önceki yıllardan sınava giren adaylar oluşturuyor.
GÜÇLÜ'NÜN DEĞERLENDİRMESİ
Verileri paylaşan Abbas Güçlü, sistemin işleyişine ilişkin eleştiride bulundu.
Güçlü'nün ifadesi şöyle:
"Sistemin tek kazananı sınav sektörü ve ÖSYM."
VERİLER NE ANLATIYOR?
Tablodan çıkan başlıca eğilimler şöyle değerlendirilebilir:
1. Program sayısı talebin üzerinde
Çok sayıda programa hiç öğrenci yerleşmemesi, kontenjan planlamasının sorgulanmasına yol açıyor.
2. Prestijli bölümlerde de doygunluk var
Diş hekimliği ve mimarlık gibi geleneksel olarak yüksek talep gören bölümlerde boş kontenjan oluşması, mezun sayısı ve istihdam dengesine işaret ediyor.
3. Tercih yapmama eğilimi artıyor
Fen lisesi ve kolej mezunlarında tercih yapmama oranlarının yüksek olması, adayların bir sonraki yılı beklediğini gösteriyor.
4. Sınav tekrarı yaygınlaşıyor
Eski mezunların yerleşenler içindeki payının yüksekliği, sınava birden fazla kez girme eğiliminin sürdüğünü ortaya koyuyor.
YÖK'ÜN KONTENJAN POLİTİKASI GÜNDEMDE
Bu tablo, Yükseköğretim Kurulu'nun son dönemdeki yaklaşımıyla da örtüşüyor.
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, uzun süre boş kalan ve iş piyasası talebi düşük programlarda kontenjan azaltma veya kapatma yönünde değerlendirme yapıldığını belirtmişti.
Bu nedenle bu yıl hiç öğrenci yerleşmeyen programların, gelecek dönemde kontenjan düzenlemesiyle karşılaşması muhtemel görünüyor.
GENEL DOLULUK YÜKSEK
Öte yandan devlet üniversitelerinde genel tablo doluluk açısından güçlü görünüyor.
| Gösterge | Veri |
|---|---|
| Devlet üniversitesi kontenjanı | 481.684 |
| Yerleştirilen | 479.392 |
| Boş kalan | 2.292 |
| Doluluk oranı | %99,52 |
Geçen yıl 5.503 olan boş kontenjan sayısı yüzde 58,3 azalmıştı.
Yani boşluklar genel tabloda küçük görünse de, belirli programlarda yoğunlaşıyor.
EK TERCİH DÖNEMİ YAKLAŞIYOR
Boş kalan kontenjanlar, ek yerleştirme sürecinde yeniden tercihe açılacak.
| Aşama | Tarih |
|---|---|
| Kayıtlar | 24 – 28 Ağustos |
| Ek tercih | ÖSYM tarafından duyurulacak |
Kayıt yaptırmayan adaylardan oluşacak yeni boşluklar da ek tercih havuzuna eklenecek.