Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan milyonlarca sigortalının kademeli emeklilik beklentisi yeniden gündeme taşındı. 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar, emeklilik yaşındaki büyük farklılıkların giderilmesi için yeni bir yasal düzenleme yapılmasını istiyor.
Türkiye'de emeklilik sistemiyle ilgili tartışmalar sürerken kademeli emeklilik talebi bir kez daha gündemin öne çıkan başlıkları arasına girdi.
Ekonomim yazarı Özlem Karahan, 17 Kasım 2026 tarihli değerlendirmesinde EYT kapsamı dışında kalan sigortalıların yaşadığı sorunlara dikkat çekti.
Özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden hemen sonra sigortalı olan vatandaşların, emeklilik için uzun yıllar daha beklemek zorunda kaldığına işaret edildi.
Bir günlük sigorta farkı, yıllarca emeklilik beklemek anlamına geliyor
EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlara, gerekli prim günü ve sigortalılık süresi koşullarını sağlamaları halinde yaş şartı aranmadan emeklilik imkânı tanındı.
Ancak 9 Eylül 1999 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar bu düzenlemenin dışında kaldı.
Karahan'ın değerlendirmesinde, sigorta başlangıç tarihleri arasında yalnızca bir gün bulunan kişilerin emeklilik koşullarında önemli farklılıklar oluşabildiği vurgulandı.
Yazıda verilen örneklere göre, EYT kapsamında bazı kadınlar 38, erkekler ise 43 yaşında emekli olabilirken düzenleme dışında kalan sigortalılar için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı söz konusu olabiliyor.
Bu durumun, benzer prim gününe ve çalışma süresine sahip kişiler arasında 17-20 yıla ulaşabilen emeklilik yaşı farkları oluşturabildiği ifade edildi.
Bununla birlikte emeklilik koşulları; ilk sigortalılık tarihi, sigortalılık statüsü ve prim gününe göre değişiklik gösterebiliyor.
Kademeli emeklilik için yasal düzenleme talebi
EYT kapsamı dışında kalan sigortalılar, emeklilik koşullarındaki farklılıkların giderilmesi amacıyla örgütlenerek taleplerini kamuoyuna duyurmaya çalışıyor.
Kademeli emeklilik isteyenler, sigorta başlangıç tarihinin yanı sıra prim günü, sigortalılık süresi ve yaş koşullarının birlikte değerlendirilmesini talep ediyor.
Bu kesimin temel beklentisi, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için emeklilik yaşının belirli bir takvim doğrultusunda kademelendirilmesi.
Karahan, prim gününü ve sigortalılık süresini tamamladığı halde yaş koşulu nedeniyle emekli olamayan vatandaşların yaşadığı sorunların dikkate alınması gerektiğini savundu.
Özellikle 40-50 yaş aralığında işini kaybeden ve yeniden çalışma hayatına katılmakta zorlanan kişilerin ekonomik güçlüklerle karşı karşıya kaldığına dikkat çekti.
EYT'nin maliyeti ve emeklilikte adalet tartışması
Kademeli emeklilik tartışmalarında düzenlemelerin kamu bütçesine etkisi de gündeme geliyor.
Karahan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in EYT'nin 2024 yılı bütçesine maliyetinin 724 milyar lira olduğuna ilişkin açıklamasını hatırlattı.
Yazar, emeklilik sisteminin yalnızca maliyet üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek uzun yıllar prim ödeyen vatandaşların sosyal güvenlik haklarının da gözetilmesini istedi.
Emeklilikte yaşa bağlı düzenlemeler, enflasyon farkı, seyyanen zam ve refah payı tartışmalarının sürdüğü bir dönemde kademeli emeklilik beklentisi de gündemdeki yerini koruyor.
Kademeli emeklilik düzenlemesi çıktı mı?
Kademeli emeklilik talebinin yeniden gündeme gelmesi, yeni bir yasal düzenlemenin kabul edildiği anlamına gelmiyor.
Aktarılan gelişme, EYT dışında kalan sigortalıların taleplerine ilişkin bir değerlendirmeden oluşuyor. Haberde, yeni bir kanun teklifinin kabul edildiğine veya kademeli emeklilik uygulamasının yürürlüğe girdiğine ilişkin bilgi bulunmuyor.
Dolayısıyla 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için mevcut emeklilik koşulları geçerliliğini koruyor.