Kamu Denetçiliği Kurumu, mesai saatleri dışında zorunlu hizmet içi eğitime katılan kamu personeline ilişkin dikkat çeken bir tavsiye kararına imza attı. KDK, bu tür eğitimlerin fazla çalışma kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, personele izin kullandırılması, bunun mümkün olmaması halinde ise fazla mesai ücreti ödenmesi yönünde Sağlık Bakanlığına tavsiyede bulundu.
Acil tıp uzmanının başvurusu üzerine incelendi
Kamu Denetçiliği Kurumu kararına konu olan başvuru, bir hastanede görev yapan acil tıp uzmanı tarafından yapıldı.
Sağlık çalışanı, kurum tarafından görevlendirilmesi üzerine mesai saatleri dışında 8 saatlik hizmet içi eğitime katıldığını belirtti.
Başvurucu, bu eğitim nedeniyle kendisine herhangi bir ücret ödenmediğini ve izin hakkı da tanınmadığını ifade ederek KDK’ye başvurdu.
Mesai dışı eğitim fazla çalışma sayıldı
Başvuruyu değerlendiren Kamu Denetçiliği Kurumu, mesai saatleri dışında gerçekleştirilen zorunlu hizmet içi eğitimin fazla çalışma kapsamında ele alınması gerektiği görüşüne vardı.
KDK, personele bu çalışma karşılığında öncelikle izin kullandırılması gerektiğini belirtti.
İzin kullandırılmasının mümkün olmaması halinde ise fazla mesai ücreti ödenmesi gerektiği yönünde Sağlık Bakanlığına tavsiye kararı verdi.
Dinlenme hakkına dikkat çekildi
Kararda, başvurucunun katıldığı 8 saatlik eğitimin mesleki bilgi ve becerileri geliştirmeye yönelik hizmet içi eğitim niteliğinde olduğu ifade edildi.
Sağlık hizmetlerinin yoğunluğu ve kesintisiz yürütülmesi zorunluluğuna da dikkat çekildi.
Ancak bu durumun, kamu personelinin dinlenme hakkının göz ardı edilmesi anlamına gelmemesi gerektiği vurgulandı.
İzin aynı yıl içinde kullandırılmalı
KDK kararında, fazla çalışma nedeniyle doğan izin hakkının aynı yıl içinde kullandırılmasının uygun olacağı belirtildi.
Böylece hem kamu hizmetinin etkin şekilde yürütülmesi hem de personelin dinlenme hakkının korunması gerektiği ifade edildi.
Kurum, idarenin izin kullandırma konusunda takdir yetkisi bulunsa da bu hakkın karşılıksız bırakılamayacağına dikkat çekti.
“İzin mümkün değilse ücret ödenmeli”
Kararda, fazla çalışma karşılığında izin verilmesinin mümkün olmadığı durumlarda ücret ödenmesinin zorunlu olduğu vurgulandı.
KDK, aksi yöndeki uygulamaların Anayasa’da yer alan angarya yasağı ve emeğin karşılığının ücret olduğu ilkesine aykırılık oluşturabileceğini belirtti.
Bu yönüyle karar, kamu personelinin mesai dışı görevlendirme ve eğitim süreçlerinde önemli bir hak vurgusu taşıyor.
Kamu çalışanları için emsal nitelikte
KDK’nin tavsiye kararı, yalnızca sağlık çalışanlarını değil, mesai saatleri dışında zorunlu hizmet içi eğitime katılan tüm kamu personelini ilgilendiriyor.
Polis, öğretmen, doktor, hemşire ve diğer kamu görevlileri açısından kararın emsal niteliğinde değerlendirilebileceği belirtiliyor.
Mesai dışında zorunlu eğitimlere katılan personelin bu sürelerinin fazla çalışma olarak dikkate alınması gerektiği görüşü öne çıkıyor.
Hizmet içi eğitimlerde yeni tartışma
Karar, kamu kurumlarında mesai saatleri dışında düzenlenen hizmet içi eğitimlerin nasıl değerlendirileceği konusunda yeni bir tartışmayı da gündeme taşıdı.
KDK’ye göre zorunlu katılım gerektiren ve mesai dışına taşan eğitimlerin personelin dinlenme hakkını etkilemesi durumunda karşılıksız bırakılmaması gerekiyor.
Bu kapsamda kamu kurumlarının hizmet içi eğitim planlamalarında personelin çalışma ve dinlenme sürelerini dikkate alması önem taşıyor.
Personel hakları açısından önemli karar
Kamu Denetçiliği Kurumunun tavsiye kararı, kamu çalışanlarının mesai dışı eğitimlerde izin ya da ücret hakkının değerlendirilmesi bakımından önemli bir örnek oluşturdu.
Karar doğrultusunda, zorunlu hizmet içi eğitimlerin çalışma süresi dışında yapılması halinde personelin bu süreler için izin veya ücret talep edebileceği yönünde güçlü bir görüş ortaya konulmuş oldu.