Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa Göre Açılacak Kreş ve Gündüz Bakımevleri Hakkında Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni yönetmelikle kamu kurumları ve mahalli idareler tarafından açılacak kreş ve gündüz bakımevlerinin açılış, işleyiş, denetim, ücret ve kapatma süreçlerine ilişkin usul ve esaslar belirlendi.
Kreş ve gündüz bakımevleri için yeni dönem
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik yürürlüğe girdi.
Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşları ile mahalli idareler tarafından açılacak kreş ve gündüz bakımevlerine ilişkin kapsamlı düzenlemeler içeriyor.
Açılış işlemleri, izin süreçleri, hizmet standartları, personel yapısı, denetimler, ücretler ve kapatma şartları yeni yönetmelikle yeniden düzenlendi.
Hangi kuruluşları kapsıyor?
Yönetmelik; mahalli idareler, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından açılacak kreş ve gündüz bakımevlerini kapsıyor.
Bu kuruluşların hizmet sunumunda uyması gereken kurallar ve denetim süreçleri yönetmelikte ayrıntılı şekilde yer aldı.
Ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 191’inci maddesi kapsamındaki çocuk bakımevleri bu yönetmeliğin dışında tutuldu.
Yılda en az bir kez denetim yapılacak
Yeni düzenlemeye göre kreş ve gündüz bakımevleri, vali onayıyla il müdürlükleri tarafından yılda en az bir kez denetlenecek.
Gerekli görülen durumlarda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da denetim yapabilecek.
Eğitim programlarının uygulanmasına yönelik denetimler ise Millî Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirilecek.
Eksiklikler için süre verilecek
Denetimlerde eksiklik tespit edilmesi halinde kuruluşlara bu eksiklikleri gidermeleri için en fazla bir ay süre tanınacak.
Bu süre sonunda eksikliklerin giderilip giderilmediği yeniden kontrol edilecek.
Eksikliklerin devam etmesi halinde 30 günü geçmemek üzere ek süre verilecek. Bu ek süreye rağmen aykırılıklar giderilmezse kuruluş kapatılacak.
Eksiklik sürecinde yeni çocuk kabul edilmeyecek
Yönetmelikte dikkat çeken düzenlemelerden biri de eksiklik tespit edilen kuruluşlarla ilgili oldu.
Eksikliklerin giderilmesi için verilen süreler boyunca ilgili kuruluşa yeni çocuk kabulü yapılamayacak.
Bu uygulamayla, hizmet standardı sağlanmadan kapasite artışına gidilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Doğrudan kapatma şartları belirlendi
Yeni yönetmelikle bazı ihlallerin tespiti halinde kuruluşun doğrudan kapatılacağı hüküm altına alındı.
Kuruluş müdürünün hizmet verilen kişilere yönelik fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren eylemlerinin tespit edilmesi doğrudan kapatma nedeni sayılacak.
Ayrıca tehdit, baskı veya özgürlüğün keyfi biçimde engellenmesini içeren davranışlar da bu kapsamda değerlendirilecek.
İzinsiz açılış, devir ve nakilde kapatma uygulanacak
Yönetmeliğe göre açılış izin onayı olmadan hizmete başlayan kuruluşlar doğrudan kapatılacak.
İzinsiz devir veya nakil işlemi yapılması da kapatma gerekçeleri arasında yer aldı.
Ayrıca açılış işlemleri sırasında sunulan belge ve beyanların gerçeği yansıtmadığının sonradan tespit edilmesi halinde de kuruluşun kapatılması öngörülüyor.
İhmal ve istismar şüphesinde suç duyurusu yapılacak
Yönetmelikte çocukların korunmasına yönelik önemli hükümler de yer aldı.
Çocuklara yönelik ihmal veya istismarda bulunduğu, suç işlediği ya da işlenen suçu gizlediği tespit edilen veya bu yönde şüphe bulunan kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacak.
Bu durum ayrıca il müdürlüğüne de bildirilecek.
Ücretler kamu kurumu tarafından belirlenecek
Kreş ve gündüz bakımevlerinin ücretleri, bağlı bulundukları kamu kurum veya kuruluşunca belirlenecek.
Belirlenecek ücret, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen taban ücretten daha düşük olamayacak.
Mahalli idarelerde ise hizmetten ücret alınıp alınmayacağına ve ücret miktarına belediye meclisleri karar verecek.
Ücretler her ay peşin alınacak
Yönetmeliğe göre kreş ve gündüz bakımevlerinde ücretler her ayın başında peşin tahsil edilecek.
Çocuğun kuruluştan ayrılması, ilişiğinin kesilmesi veya kuruluşun kapanması durumunda, ayrılış tarihinden sonraki gün ve saatlere karşılık gelen ödenmiş ücretler iade edilecek.
Hastalık nedeniyle 15 iş günü ve daha uzun süreli rapora dayalı devamsızlıklarda da ücret iadesi yapılabilecek.
Çocuklara yılda iki ay izin hakkı
Yeni düzenlemeye göre her çocuğa yılda iki ayı geçmemek üzere izin verilebilecek.
İzin süresi boyunca ücret tahakkuk ettirilmeye devam edecek.
Mücbir sebep ve belgelenmiş sağlık sorunları dışında izin süresinin aşılması halinde, ücreti ödenmiş olsa bile çocuğun kuruluşla ilişiği kesilecek ve yeniden kayıt yapılmayacak.
Bilgiler Bakanlık sistemi ve e-Okul’da takip edilecek
Kuruluşlara, çalışanlara ve kayıtlı çocuklara ilişkin bilgiler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bilişim sisteminde takip edilecek.
Ayrıca bu bilgiler Millî Eğitim Bakanlığının e-Okul sistemine de işlenecek.
Bu düzenlemeyle kreş ve gündüz bakımevlerine ilişkin verilerin daha düzenli ve izlenebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
Mevcut kuruluşlara 6 ay süre
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla açılış onayı bulunmayan mevcut kuruluşlara uyum süreci için 6 ay süre verildi.
Bu kuruluşların 6 ay içinde açılış onayı için başvurması ve faaliyetlerini yeni yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmesi gerekiyor.
Sürenin sonunda gerekli şartları sağlamayan kuruluşlar için yönetmelikte öngörülen yaptırımlar uygulanabilecek.