KVKK'dan "80'ler Akımı" Uyarısı: Yüzünüz Biyometrik Veri Olarak İşlenebilir
Sosyal medyada hızla yayılan "80'ler akımı" için resmî uyarı geldi.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), yapay zeka uygulamalarına yüklenen fotoğrafların biyometrik veri kapsamında işlenebileceğini bildirdi.
Kurum, kullanıcılardan fotoğraf yüklemeden önce kontrol yapmalarını istedi.
AKIM NEDİR?
Kullanıcılar, kendi fotoğraflarını yapay zeka uygulamalarına yükleyerek 1980'li yıllarda çekilmiş gibi görünen kareler elde ediyor.
Akım, #80lerchallenge etiketiyle yayılıyor.
Trend, ünlü isimlerin de katılımıyla milyonlarca kişiye ulaştı.
KVKK NE AÇIKLADI?
Kurumun paylaşımında şu ifadeler yer aldı:
"Yapay zeka uygulamalarıyla fotoğraflarınızı nostaljik karelere dönüştürmeden önce dijital mahremiyetinizi de düşününüz. Çünkü #80lerchallenge gibi sosyal medya akımlarında kullanılan uygulamalar, fotoğraflarınız üzerinden biyometrik verilerinizin işlenmesine neden olabilir."
Kurum, mesajını şu cümleyle tamamladı:
"Hatıralar yaşasın, size ait olan sizde kalsın."
RİSK NEREDE?
Sorunun teknik boyutu şöyle açıklanıyor.
Bir yapay zeka aracının yüzü farklı bir döneme uyarlayabilmesi için fotoğraftaki şu unsurları analiz etmesi gerekiyor:
| Analiz edilen |
|---|
| Yüz hatları |
| Oranlar |
| Mimikler |
| Diğer ayırt edici özellikler |
Yani işlem, yalnızca görsel filtre uygulamakla sınırlı kalmayabiliyor.
BİYOMETRİK VERİ NEDİR?
Biyometrik veri, kişinin fiziksel özelliklerinden üretilen ve onu tek başına tanımlayabilen veri anlamına geliyor.
| Örnekler |
|---|
| Yüz hatları |
| Parmak izi |
| İris deseni |
KANUN NE DİYOR?
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, biyometrik veriyi "özel nitelikli kişisel veri" kategorisinde sayıyor.
Bu kategorideki verilerin işlenmesi için kural olarak kişinin açık rızası gerekiyor.
Ancak yapay zeka uygulamalarına fotoğraf yüklenirken onaylanan kullanım koşullarının bu rızayı ne kadar kapsadığı, çoğu kullanıcı için okunmamış bir metin olarak kalıyor.
"ŞİFRE DEĞİŞİR, YÜZ DEĞİŞMEZ"
Uzmanların vurguladığı en kritik nokta bu.
Adli bilişim uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık'ın değerlendirmesine göre:
Bir fotoğrafı yapay zeka sistemine yüklemek, yüzün biyometrik verisini bir dijital servise devretmek anlamına geliyor.
| Veri türü | Değiştirilebilir mi? |
|---|---|
| Şifre | Evet |
| Telefon numarası | Evet |
| Yüz | Hayır |
FOTOĞRAF YÜKLEMEDEN ÖNCE NE YAPMALI?
KVKK'nın önerdiği kontrol listesi şöyle:
1. Erişim izinlerini kontrol edin
Uygulamanın hangi verilerinize eriştiğini inceleyin.
2. Kullanım amacını öğrenin
Verilerinizin hangi amaçlarla kullanılabileceği hakkında bilgi edinin.
3. Gizlilik politikasını okuyun
Hizmet sağlayıcının politikasını inceleyin.
4. Saklama süresini sorgulayın
Verilerin ne kadar süreyle tutulacağını öğrenin.
5. Üçüncü taraf paylaşımını inceleyin
Verilerin başkalarıyla paylaşılıp paylaşılmadığını kontrol edin.
6. Silme seçeneğini araştırın
Verilerinizi silme imkânı olup olmadığına bakın.
MODEL EĞİTİMİ SORUSU
Kullanıcıların dikkat etmesi gereken bir başka husus daha bulunuyor.
Yüklenen verilerin, yapay zeka modellerinin eğitilmesinde kullanılıp kullanılmadığı da kontrol edilmeli.
Bazı uygulamalar, kullanıcı içeriklerini model geliştirme amacıyla saklayabiliyor.
ÇOCUK FOTOĞRAFLARINA DİKKAT
Akım kapsamında bazı kullanıcılar çocukluk fotoğraflarını paylaşıyor.
Çocuklara ait kişisel veriler, mevzuatta ek koruma altında bulunuyor.
Bu nedenle çocuk fotoğraflarının yapay zeka uygulamalarına yüklenmesinde daha dikkatli olunması öneriliyor.