Çalışan anne ve babaları ilgilendiren doğum izni düzenlemesinde yeni bir aşamaya gelindi. TBMM’ye sunulan kanun teklifine göre kadın memurlar için analık izni doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarılıyor. Erkek memurlar için babalık izni ise 10 gün olarak düzenleniyor. Bu çerçeve, TBMM’ye sunulan teklif metninde açık şekilde yer alıyor.
Teklifin en dikkat çeken başlıklarından biri ise geriye dönük kullanım imkanı oldu. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın açıklamasına göre, yasa yürürlüğe girdiğinde 24 haftalık yeni süreyi henüz doldurmamış olan ve bu nedenle işine dönmek zorunda kalan kişiler, kalan izin haklarını tamamlayabilecek. Yani düzenleme sadece yeni doğum yapanları değil, geçiş dönemindeki bazı çalışanları da kapsayacak şekilde hazırlanıyor.
Bakan Göktaş’ın aktardığı çerçeveye göre düzenleme yalnızca annelerle sınırlı değil. Teklifte babalık izninin uzatılmasının yanında, koruyucu aileler ve özellikle 0-3 yaş evlat edinme süreçleri için de doğum iznine benzer bir izin mekanizması kurulması öngörülüyor. TBMM’ye sunulan teklif metninde, kamu ve özel sektörde çalışan kadınlar için doğum sonrası izin sürelerinin uzatılmasıyla birlikte babalık, evlat edinme ve koruyucu aile izinlerinde de güçlendirici değişiklikler hedeflendiği belirtiliyor.
Düzenleme şu an için kanun teklifi aşamasında. Yani henüz yürürlüğe girmiş kesinleşmiş bir yasa değil. Bu nedenle “hak başladı” değil, “yasalaşırsa uygulanacak” şeklinde ele almak gerekiyor. TBMM kaynaklarında teklifin Meclis sürecinde olduğu ve ilgili düzenlemelerin komisyonda ile Genel Kurul aşamalarında görüşüleceği anlaşılıyor.
Teklif yasalaşırsa mevcut sistemdeki 16 haftalık yapı değişecek. Şu andaki düzenlemede analık izni doğumdan önce ve sonra toplam 16 hafta iken, yeni teklifle bu toplam süre 24 haftaya çıkarılıyor. Ayrıca sağlık durumu uygun olan kadın memurun, doğumdan önceki dönemin bir kısmını çalışarak doğum sonrasına ekleyebilmesine ilişkin esnekliğin de korunduğu görülüyor. Bu ayrıntı da TBMM haber metninde yer alıyor.
Haberde geçen “anneler bu süre zarfında en az 123 bin 312 lira alacak” ifadesi ise teklif metninden çok haber yorumuna dayanıyor gibi görünüyor; resmi TBMM metninde bu rakamı doğrulayan ayrı bir ödeme tablosu göremedim. Bu yüzden kesin ve resmi olarak teyit edilebilen bölüm, izin süresinin uzatılması ve geçiş sürecinde kalan sürenin tamamlanabilmesi oldu.
Aynı açıklamalarda Bakan Göktaş, çocukların dijital ortamdaki varlığına ilişkin başka bir düzenleme paketinden de söz etti. 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesinin de Meclis’e sunulduğunu ve komisyon gündemine alınmasının beklendiğini ifade etti. Bu da doğum izni teklifiyle birlikte aile politikaları alanında daha geniş bir mevzuat hazırlığının sürdüğünü gösteriyor.