Türkiye'nin güçlü sektörlerinden birinde beklenmedik bir tablo ortaya çıktı: Teknik personele ödenen ücret, birçok mühendisin maaşının üzerine çıkıyor.
Açıklama, plastik sektörünün yaşadığı nitelikli ara eleman açığına dikkat çekiyor.
TÜRKİYE DÜNYADA 6., AVRUPA'DA 2. SIRADA
Plastik sektörü, Türkiye ekonomisinin öne çıkan üretim alanlarından biri.
Ülke, plastik üretiminde dünyanın altıncı, Avrupa'nın ikinci büyük üreticisi konumunda bulunuyor.
Ancak sektörün en önemli sorunlarından biri nitelikli ara iş gücü açığı olarak gösteriliyor.
HANGİ ALANLARDA ELEMAN BULUNAMIYOR?
EGEPLASDER Başkanı Şener Gençer, yetişmiş teknik personele ulaşmakta zorlandıklarını belirtti.
Eleman bulunamayan başlıca alanlar şöyle:
- Kalıpçı
- Enjeksiyon operatörü
- Ham madde işleme
"MÜHENDİS MAAŞININ ÜZERİNE ÇIKIYOR"
Gençer'in açıklamasındaki en çarpıcı bölüm ücretlere ilişkin.
Bu alanlarda çalışan personele ödenen ücretin birçok mühendisin maaşının üzerine çıktığını belirten Gençer, yetişmiş gençleri kaybetmemek için büyük çaba gösterdiklerini ifade etti.
"GÖZÜMÜZ GİBİ BAKIYORUZ"
Sektör temsilcileri, meslek lisesi öğrencilerine yönelik yaklaşımlarını da anlattı.
Yetişmiş personelin sektörde tutulabilmesi için özel çaba gösterildiği; öğrencilere staj ve istihdam süreçlerinde öncelik tanındığı belirtiliyor.
PEKİ NEDEN ELEMAN BULUNAMIYOR?
Sektörde ara eleman açığının nedenleri arasında şunlar gösteriliyor:
- Mesleki eğitime yönelimin düşük olması
- Ailelerin çocuklarını üniversiteye yönlendirmesi
- Teknik mesleklerin toplumsal algıda geri planda kalması
- Yetişen personelin başka sektörlere geçmesi
MESLEK LİSESİ TERCİHLERİ NE DURUMDA?
Bu yılki LGS verileri de tabloyu destekliyor.
MEB'in yerleştirme raporuna göre merkezî sınavla yerleşen öğrencilerin okul türü dağılımı şöyle:
| Okul türü | Yerleşen öğrenci |
|---|---|
| Anadolu Lisesi | 60.780 |
| Anadolu İmam Hatip Lisesi | 41.480 |
| Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi | 40.303 |
| Fen Lisesi | 38.700 |
Ancak en başarılı yüzde 5'lik dilimdeki öğrencilerin yalnızca yüzde 1,27'si mesleki ve teknik liseleri tercih etti.
MESEM SEÇENEĞİ DE VAR
Mesleki eğitimin bir diğer ayağını Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) oluşturuyor.
MESEM'de öğrenciler haftada 1 gün okulda teorik, 4 gün işletmede pratik eğitim alıyor. Sağlanan imkânlar şöyle:
- 9. sınıftan itibaren sigorta
- 9, 10 ve 11. sınıflarda asgari ücretin belirli oranında maaş
- sınıfta kalfalara asgari ücretin en az yarısı
- Mezuniyette ustalık belgesi ve lise diploması
- Kendi iş yerini açma hakkı
TARTIŞMANIN DİĞER YÜZÜ
Öte yandan mesleki eğitim modeli eleştirilere de konu oluyor.
Eğitim-İş, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada MESEM uygulamasının kaldırılmasını talep etmiş; çocukların eğitim hakkı ile ucuz iş gücü arasında sıkıştırıldığını savunmuştu.
Sendika, TÜİK verilerine dayanarak 15-17 yaş grubundaki kayıtlı çocuk işçi sayısının 882 bine ulaştığına dikkat çekmişti.
İKİ FARKLI BAKIŞ
Tartışmada iki yaklaşım öne çıkıyor:
Sektör tarafı: Nitelikli ara eleman açığı büyüyor, mesleki eğitim güçlendirilmeli, mezunlar iyi ücret alıyor.
Eleştiren taraf: Örgün eğitimden kopuş artıyor, çocuk işçiliği riski büyüyor, asıl sorun eğitim politikasında.
VELİLER VE ÖĞRENCİLER İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Meslek lisesi düşünen aileler için öne çıkan noktalar:
- Sektör araştırması yapın. Bölgenizde hangi alanların istihdam sağladığını inceleyin
- OSB yakınlığını değerlendirin. Organize sanayi bölgesi bulunan illerde iş imkânı daha yüksek
- Üniversite yolunun kapanmadığını bilin. Meslek lisesi mezunları da YKS'ye girebiliyor
- MESEM ve meslek lisesi farkını öğrenin. İki model farklı işliyor