Öğretmenleri doğrudan ilgilendiren bir yargı kararı verildi.
Danıştay, okul müdürü ve zümre başkanının öğretmenleri sınıf içinde değerlendirmesini öngören yönergenin tamamı bakımından yürütmesini durdurdu.
Karar, Eğitim-İş'in açtığı dava üzerine alındı.
DAVA KONUSU YÖNERGE NEYDİ?
Millî Eğitim Bakanlığı, **"Öğretmenlerin Sınıf İçi Etkinlikleri ve Öğretim Faaliyetlerinin İzlenmesi, Değerlendirilmesi ve Geliştirilmesine İlişkin Yönerge"**yi uygulamaya koymuştu.
Yönergeye göre uygulama şöyle işliyordu:
| Kim değerlendiriyordu? | Nasıl? |
|---|---|
| Okul müdürü | 1 ders saati gözlem |
| Zümre başkanı | Matbu form üzerinden değerlendirme |
Sendika, bu uygulamanın okul ortamındaki çalışma barışını bozacağını ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak dava açmıştı.
DANIŞTAY NE DEDİ?
Kararın gerekçesi teknik bir hukuki tespite dayanıyor.
Danıştay, idareye derslerin izlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda çeşitli yönetmeliklerle yetki verilmiş olduğunu kabul etti.
Ancak asıl sorunu şöyle tespit etti:
Öğretmenlerin mesleki gelişimine ilişkin planlar, programlar ve uygulamaların usul ve esaslarının, 7528 sayılı Kanun'un 19/5. maddesi uyarınca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenmesi gerekiyordu.
Yani düzenleme, yönerge ile değil yönetmelik ile yapılmalıydı.
DAYANAK GÖSTERİLEN YÖNETMELİK YETERSİZ BULUNDU
Kararda ikinci bir tespit daha yer aldı.
Yönergenin dayanağı olarak gösterilen Millî Eğitim Bakanlığı Personeli Hizmet İçi Eğitim Yönetmeliği, aslında bu yönergenin dayanağı değil.
Ayrıca söz konusu yönetmelikte, öğretmenlerin yeterlilik seviyelerinin belirlenmesine ve buna göre uygulama yapılmasına ilişkin hükümler bulunmuyor.
Bu nedenle Danıştay, yönergenin normlar hiyerarşisine göre üst hukuk normlarına uygun olmadığı sonucuna vardı.
NORMLAR HİYERARŞİSİ NE DEMEK?
Bu kavram kararın özünü oluşturuyor.
Hukuk düzeninde kurallar bir sıra düzeni içinde bulunuyor:
Anayasa → Kanun → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi → Yönetmelik → Yönerge / Genelge
Alt sıradaki bir düzenleme, üst sıradaki kurala aykırı hüküm getiremiyor. Ayrıca kanunun "yönetmelikle düzenlensin" dediği bir konu, yönergeyle düzenlenemiyor.
İKİNCİ DENETİM KARARI
Bu karar, kısa süre önce verilen bir başka kararla birlikte değerlendiriliyor.
Danıştay daha önce Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Müfettişleri Yönetmeliği'nde yer alan ve müfettişlerin ders denetimi yapmasını öngören hükmü de iptal etmişti.
O kararın gerekçesi, dayanak alınan 375 sayılı KHK'nın ek 24. maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesiydi.
| Karar | Kapsam | Sonuç |
|---|---|---|
| Müfettişler Yönetmeliği | İl müfettişlerinin denetimi | İptal |
| Sınıf İçi Etkinlikler Yönergesi | Okul müdürü ve zümre başkanı denetimi | Yürütme durduruldu |
Böylece sahadaki denetim mekanizmasının her iki ayağı da yargı kararlarıyla askıya alınmış oldu.
EYLÜLDE DENETİM OLACAK MI?
Kararın pratik sonucu, yeni eğitim öğretim yılında hissedilecek.
Yürütmenin durdurulması, yönergenin uygulanmasının askıya alınması anlamına geliyor. Yani mevcut hâliyle okul müdürü ve zümre başkanı, bu yönergeye dayanarak sınıf içi değerlendirme yapamayacak.
Ancak bu, denetim mekanizmasının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Bakanlığın, kararda işaret edilen doğrultuda yönetmelik düzeyinde yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.
KARAR KESİN Mİ?
Burada bir hatırlatma gerekiyor.
Yürütmenin durdurulması, davanın esası hakkında verilmiş nihai bir karar değil; yargılama sürerken uygulamanın askıya alınmasını sağlayan bir tedbir.
Bakanlığın karara itiraz etme hakkı bulunuyor. Davanın esasına ilişkin nihai karar ilerleyen dönemde verilecek.
SENDİKA: "ÇALIŞMA BARIŞINA GEÇİT VERMEYECEĞİZ"
Eğitim-İş, kararın ardından yaptığı açıklamada eğitim emekçilerinin çalışma barışını yok sayan uygulamalara geçit vermeyeceklerini belirtti.
ÖĞRETMENLER NE YAPMALI?
- Kararın tam metnini inceleyin. Sendikanın internet sitesinde yayımlandı
- Okul yönetiminden bilgi alın. Yeni dönemde nasıl bir uygulama izleneceğini sorun
- Yeni düzenlemeyi takip edin. Bakanlık yönetmelik çıkarabilir
- Sendikanızla iletişimde kalın. Süreç hukuki takip gerektiriyor
YENİ DÖNEM YAKLAŞIYOR
Öğretmenler 1 Eylül'de mesleki çalışma dönemine başlayacak.
Okullarda ilk ders zili 14 Eylül 2026'da çalacak.