Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık), kamu kurumlarının maaş promosyon sözleşmelerini personelden gizleyemeyeceğine hükmetti.
Kurum, bir üniversitenin bankayla imzaladığı promosyon sözleşmesini "ticari sır" gerekçesiyle paylaşmamasını hukuka aykırı buldu.
Üniversiteye, sözleşmenin tam metnini başvurana vermesi yönünde tavsiyede bulunuldu.
OLAY NASIL GELİŞTİ?
Marmara Üniversitesi'nde görev yapan bir öğretim üyesi, maaş promosyon haklarını takip etmek için başvuruda bulundu.
Talep, üniversite ile Halkbank arasında imzalanan 2025-2027 dönemine ait promosyon sözleşmesinin tam metniydi.
Süreç şöyle ilerledi:
1. Başvuru, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında yapıldı, üniversite reddetti
2. Başvuran, Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na (BEDK) itiraz etti
3. BEDK, 8 Ekim 2025'te belgenin verilmesine hükmetti
4. Karar tebliğ edildi ancak üniversite 15 günlük yasal sürede belgeyi vermedi
5. Başvuran KDK'ye gitti
TEK MADDE GÖNDERİLDİ
Dosya bir ara "dostane çözüm" kararıyla kapatılmıştı.
Ancak başvuran, üniversitenin kendisine yalnızca sözleşmenin 17. maddesine ait bir fıkrayı gönderdiğini, tam metni hiçbir aşamada paylaşmadığını ortaya koydu.
KDK, fiilen bir dostane çözüm gerçekleşmediğini tespit ederek dosyayı esastan yeniden inceledi.
ÜNİVERSİTE NE SAVUNDU?
Üniversitenin savunması şöyleydi:
| Savunma |
|---|
| Sözleşme özel hukuk niteliğinde ticari bir metin |
| Tarafların mali ve operasyonel bilgilerini içeriyor |
| Bilgi Edinme Kanunu'ndaki "ticari sır" istisnası kapsamında |
| Sözleşmeyi üçüncü kişilere verme yetkisi yok |
KDK: "PERSONEL MAAŞINA İLİŞKİN SÖZLEŞME GİZLENEMEZ"
Kurum, "ticari sır" savunmasını kabul etmedi.
Kararın temel tespiti şu:
"Kamu kurumlarının personel maaşları üzerinden bankalarla yaptığı ve personelin hak sahipliğini doğrudan tayin eden sözleşmelerin 'ticari sır' gerekçesiyle çalışanlardan tamamen gizlenmesi yasal amaçla ve aleniyet ilkesiyle bağdaşmamaktadır."
Kurum ayrıca, promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı ilkesini hatırlatarak bu sözleşmelerin personelin doğrudan menfaatini ilgilendirdiğini vurguladı.
"HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜNÜN AÇIK İHLALİ"
Kararın en dikkat çekici bölümü, BEDK kararına uyulmamasına ilişkin.
KDK'ye göre BEDK kararları idareler için bağlayıcı.
Üniversitenin kesinleşmiş karara rağmen belgeyi vermemesi, "hukukun üstünlüğü" ve "bağlayıcı idari kararların icrası" ilkelerinin açık ihlali olarak nitelendirildi.
GİZLİ KISIM VARSA NE YAPILMALI?
Kurum, idarelere bir yol da gösterdi.
Sözleşmede gerçekten ticari sır niteliğinde kısımlar varsa (örneğin bankanın yazılım veya siber güvenlik altyapısına ilişkin bilgiler):
| Doğru uygulama | Yanlış uygulama |
|---|---|
| Yalnızca o kısımları maskelemek, kalanını vermek | Belgenin tamamını esirgemek |
Kurum, belgenin tamamen verilmemesinin hakkın özünü zedelediğini belirtti.
KARAR
Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzasıyla verilen kararda:
| Karar |
|---|
| Başvurunun kabulüne |
| Sözleşmenin, varsa ticari sır kısımları maskelenerek, imzalı tam metninin onaylı kopyasının başvurana ivedilikle verilmesine |
| İdarenin yapacağı işlemi 30 gün içinde Kuruma bildirmesine |
KARARIN KÜNYESİ
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| Tarih | 14 Eylül 2026 |
| Sayı | 2026/18337-S.26.24991 |
| Türü | Tavsiye Kararı |
MEMURLAR NE YAPABİLİR?
Kurumunun promosyon sözleşmesini görmek isteyen kamu görevlileri için yol şöyle:
- Bilgi edinme başvurusu yapın. 4982 sayılı Kanun kapsamında dilekçe verin
- Reddedilirse BEDK'ye itiraz edin. Kurulun kararı bağlayıcı
- Karar uygulanmazsa KDK'ye başvurun. ombudsman.gov.tr veya e-Devlet üzerinden
- Tam metin isteyin. Kısmi paylaşım yeterli sayılmıyor