Sayıştay denetçileri, bazı vergi dairesi müdürlüklerinde kamu zararı alacaklarının mevzuata uygun şekilde takip edilmediğini belirledi.
Denetim raporunda yer alan bulguya göre, zarardan sorumlu birden fazla personelin bulunduğu durumlarda kamu zararı toplam tutarı kişi sayısına bölündü. Böylece her personel, zararın tamamından değil, yalnızca kendisine düşen eşit paydan sorumlu tutuldu.
Sayıştay, bu uygulamanın ayrıca muhasebe kayıtlarında sorumlu personel sayısı kadar ayrı tahsilat izleme dosyası açılmasına neden olduğunu kaydetti.
Sayıştay: Müteselsil sorumluluk uygulanmalı
Raporda, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'ndaki düzenlemelere dikkat çekildi.
Sayıştay'ın değerlendirmesine göre, kamu zararının oluşmasından sorumlu olan kişiler bakımından müteselsil sorumluluk esasının dikkate alınması gerekiyor. Bu sistemde birden fazla kişinin aynı zarardan zincirleme biçimde sorumlu olması söz konusu olabiliyor.
Sayıştay, müteselsil sorumluluğun temel amacının kamu zararının gecikmeden tahsil edilmesini sağlamak olduğunu belirtti. Buna göre tahsilatın, zarardan sorumlu kişiler arasından öncelikle uygun olan kişiden yapılabilmesine imkan sağlanıyor.
Uygulama kamu alacağının tahsilini zorlaştırıyor
Sayıştay raporunda, kamu zararının sorumlu personel sayısına bölünerek her kişiye yalnızca belirli bir pay yüklenmesinin önemli bir sonucu olduğu vurgulandı.
Rapora göre bu yöntem, kamu zararına ilişkin sorumluluğun hatalı şekilde dağıtılmasına ve alacağın zamanında ve tam olarak tahsil edilememesine yol açabiliyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan açıklama
Gelir İdaresi Başkanlığı ise Sayıştay'ın tespitine verdiği cevapta, sorunun ağırlıklı olarak muhasebe birimlerince yapılması gereken işlemlerin zamanında ve eksiksiz yerine getirilmemesinden kaynaklandığını belirtti.
Başkanlık ayrıca tahsilat izleme dosyalarının hangi usulle açılması gerektiği konusunda ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amacıyla Muhasebat Genel Müdürlüğünden görüş istendiğini bildirdi.
Raporda, konuya ilişkin izlenecek usul ve esaslar hakkında gerekli açıklamaların Başkanlık teşkilatına iletildiği de aktarıldı.
Sayıştay aynı sorunu yıllardır raporluyor
Dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise uygulamanın ilk kez 2025 yılında tespit edilmemiş olması.
Sayıştay, aynı bulguya 2021, 2022, 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında da yer verildiğini belirtti. Buna rağmen aynı uygulamanın 2025 yılında da devam ettiği kaydedildi.
Kamu zararı nasıl tahsil edilecek?
Sayıştay'ın tespitine göre mevcut uygulamada, zararın tamamından müteselsilen sorumlu olması gereken kişiler, kamu zararının yalnızca eşit olarak bölüştürülmüş bir kısmıyla ilişkilendiriliyor.
Raporda, bunun kamu alacağının tahsil sürecini uzatabileceği ve alacağın tamamının zamanında tahsil edilmesini güçleştirebileceği ifade edildi.