Şehit yakınları, gaziler, vazife ve harp malulleri ile hak sahiplerini ilgilendiren düzenleme TBMM'ye sunuldu. Kanun teklifiyle bu kesimlerin mali ve sosyal haklarının geliştirilmesi amaçlanıyor.
Teklifte, terörle mücadelede yaralanan ancak malul sayılmadığı için aylık alamayan personele yönelik yeni bir hak da yer alıyor.
ŞEHİT ANNE VE BABASINA GELİR GÜVENCESİ
Düzenlemenin öne çıkan maddelerinden biri, hayatını kaybeden vazife malullerinin ailelerini kapsıyor.
Teklife göre, tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarı, net asgari ücretin altında kalmayacak.
Böylece şehit anne ve babalarına asgari bir gelir güvencesi sağlanması hedefleniyor.
BAKIMA MUHTAÇ GAZİLERE ÖDEME ARTIŞI
Bakıma muhtaç durumdaki gazi ve malullere yapılan ödemede de artışa gidiliyor.
Mevcut düzenlemede net asgari ücretin iki katı olarak belirlenen ödeme, teklifle net asgari ücretin iki buçuk katına yükseltiliyor.
YARALANIP MALUL SAYILMAYANLARA AYLIK HAKKI
Teklifin en dikkat çeken maddesi ise şimdiye kadar kapsam dışında kalan bir grubu ilgilendiriyor: Terörle mücadele sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmadığı için aylık alamayan personel.
Düzenleme yasalaşırsa şu kesimlerden şartları taşıyanlara aylık bağlanabilecek:
- Türk Silahlı Kuvvetleri personeli
- Jandarma Genel Komutanlığı personeli
- Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli
- MİT mensupları
- Emniyet Hizmetleri Sınıfı çalışanları
- Güvenlik korucuları
HANGİ ŞARTLAR ARANACAK?
Aylık bağlanabilmesi için yaralanmanın belirli koşullarda gerçekleşmiş olması gerekiyor:
- Mühimmat kaynaklı yaralanma: Ateşli silah mermisi, şarapnel, el yapımı patlayıcı, mayın, havan, roket veya el bombası
- Yakın muharebe: Terör örgütü mensuplarının saldırıları sonucu meydana gelen yaralanmalar
Ayrıca yaralanmanın hafif nitelikte olmadığı ve mevcut sağlık durumuyla bağlantısı bulunduğu, sağlık kurulu raporuyla tespit edilecek. Bu raporlar için ilgililerden ücret alınmayacak.
BAŞVURU İÇİN 1 YIL SÜRE
Bu hakka ilişkin önemli bir sınırlama bulunuyor. Düzenleme yalnızca kanunun yürürlüğe girmesinden önceki olaylar için ve bir defaya mahsus uygulanacak.
Başvuruların, yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde, olay tarihinde mensup olunan kuruma yapılması gerekiyor.
15 TEMMUZ GAZİLERİNE YENİ HAK
Teklif, darbe girişimi mağdurlarını da kapsıyor.
15 Temmuz 2016 darbe teşebbüsü ve bu eylemlerin devamı niteliğindeki olaylarda yaralanan ancak malul sayılmayan veya derece tespiti yapılmayan kamu görevlileri ve sivillere de Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından aylık bağlanması öngörülüyor.
TERÖRLE MÜCADELE KANUNU KAPSAMINDA ARTIŞ
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında vazife malulü olan erbaş ve erler, güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillerin aylıklarında da artış öngörülüyor.
Bu kişilerin, belirli şartlarla İstiklal Madalyası sahiplerine tanınan diğer haklardan da yararlanabilmesinin önü açılıyor.
YENİDEN MUAYENEDE YAŞ HADDİ DEĞİŞİYOR
Er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş sınırı da yeniden düzenleniyor.
Mevcut "askerlik çağı dışına çıkma" ölçütü yerine "55 yaşını doldurma" esası getiriliyor.
YÜRÜRLÜK TAKVİMİ
Teklifin maddeleri farklı tarihlerde devreye girecek:
- 1, 2, 3, 4 ve 7. maddeler: Yayımı takip eden ödeme döneminden geçerli olmak üzere yayım tarihinde
- 5. madde: 1 Eylül 2026'dan itibaren
- Diğer maddeler: Yayım tarihinde
SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?
Teklifin yasalaşabilmesi için önce ilgili komisyonda görüşülmesi, ardından TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
Bu nedenle maddelerin nihai hâli, görüşmeler sırasında değişiklik gösterebilir.
"Düzenlemeyi nasıl değerlendiriyorsunuz? Şehit yakınları ve gaziler için hangi alanlarda daha fazla adım atılmalı? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın."