Tütün ürünü satışlarında 18 yaş sınırının daha etkin denetlenmesi için yeni bir model üzerinde çalışılıyor.
Hazırlanan kanun teklifi taslağında, QR kodla elektronik yaş doğrulama sistemi yer alıyor.
Düzenleme henüz taslak aşamasında; yasalaşması halinde uygulamaya geçilecek.
KİM HAZIRLIYOR?
Çalışma, Sağlık Bakanlığı ile AK Parti TBMM Grup Başkanlığı tarafından yürütülüyor.
Amaç, 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesi.
SİSTEM NASIL İŞLEYECEK?
Taslakta öngörülen model şöyle:
| Aşama |
|---|
| 1. İlgili kamu otoritesi tarafından QR kod oluşturulacak |
| 2. Kod, alıcının cep telefonu üzerinden okutulacak |
| 3. Sistem, kodu T.C. kimlik numarasıyla eşleştirecek |
| 4. Kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığı tespit edilecek |
KİŞİSEL VERİLER KORUNACAK MI?
Taslağa göre satıcıya aktarılan bilgi sınırlı olacak.
| Satıcı görecek | Satıcı görmeyecek |
|---|---|
| Satışa uygun / uygun değil bilgisi | Ad ve soyad |
| — | Tam yaş |
| — | Diğer kişisel veriler |
Bu yöntemle yaş doğrulaması yapılırken kişisel verilerin korunması amaçlanıyor.
GÜNLÜK ALIM MİKTARI DA TAKİP EDİLECEK
Taslakta yalnızca yaş kontrolü yer almıyor.
| Denetlenecek başlıklar |
|---|
| Alıcının yaşı |
| Günlük alınabilecek tütün ürünü miktarı |
HANGİ SATIŞ NOKTALARINI KAPSAYACAK?
| Değerlendirilen kapsam |
|---|
| Market, bakkal, büfe gibi fiziksel satış noktaları |
| İnternet üzerinden yapılan tütün ürünü satışları |
DÜZENLEMENİN GEREKÇESİ
Taslakta, Küresel Gençlik Tütün Araştırması verilerine atıf yapıldı.
| Veri |
|---|
| 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ü, 18 yaşını doldurmadığı hâlde satış noktalarından sigara temin edebiliyor |
Mevcut uygulamada yaş kontrolü büyük ölçüde satıcının inisiyatifinde bulunuyor.
MODEL NEREDEN ESİNLENDİ?
Taslaktaki sistemin, Japonya ve Güney Kore’deki uygulamalar örnek alınarak tasarlandığı belirtiliyor.
NE ZAMAN UYGULANACAK?
Taslakta bir yıllık uyum süreci öngörülüyor.
Ancak düzenleme henüz teklif aşamasında. Kesin yürürlük tarihi ve uygulama koşulları, yasama süreci tamamlandığında netleşecek.