Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, öğretmenlerin mesleki gerçeklikleri ve insani koşulları yeterince gözetilmediği gerekçesiyle eleştiriliyor. Düzenlemenin; idarenin takdir alanını genişleten, resen atamaları artıran ve özellikle norm kadro fazlası öğretmenler açısından tercih hakkını daraltan bir personel yönetimi anlayışını güçlendirdiği ifade ediliyor. Millî Eğitim Bakanlığı merkezli yeni yaklaşımın, yer değiştirmeyi öğretmenin iradesine dayalı bir hak olmaktan çıkarıp zorunlu hareketliliğe dönüştürdüğü vurgulanıyor.
Eğitim camiasına göre bu yaklaşım, yalnızca eğitim hizmetinin niteliğini değil; öğretmenlerin aile düzenini, sosyal yaşamını ve çalışma motivasyonunu da olumsuz etkileyecek sonuçlar doğurabilir.
1) Aynı Okulda 12 Yıl Sınırı (Rotasyon)
Bir öğretmenin uzun süre aynı okulda görev yapması tek başına yer değişikliği gerekçesi olarak görülmemelidir. Öğretmenin görev yeri değişikliği; konutunu, yaşam düzenini ve sosyal çevresini de doğrudan etkiler. Öğretmenler için lojman ve yaşam güvencesi bulunmadığı bir sistemde zorunlu rotasyonun pedagojik olarak savunulamayacağı belirtiliyor. Okullara kimlik kazandıran öğretmenin; öğrenci, veli ve çevreyle kurduğu güven ilişkisinin rotasyonla zedeleneceği ifade ediliyor. Özellikle sınıf öğretmenliğinde süreklilik ve güven esasının zarar göreceği uyarısı yapılıyor.
2) RAM’lar ve Rehber Öğretmenler İçin Belirsizlik
Yönetmelikte “eğitim kurumu” tanımının geniş tutulması, Rehberlik ve Araştırma Merkezlerini (RAM) de kapsıyor. Bu durum; RAM’larda görev yapan rehber öğretmenler/psikolojik danışmanlar ile özel eğitim öğretmenlerini 12 yıl sınırı ve rotasyon kapsamına sokuyor. Oysa RAM’ların okul niteliği taşımadığı, uzmanlık ve yerel deneyim gerektirdiği vurgulanıyor. Açık bir muafiyet hükmünün bulunmaması, rehberlik ve özel eğitim hizmetlerinde aksamalara yol açabileceği endişesini doğuruyor.
3) Hizmet Puanında Günlük Hesaplama
Hizmet puanının günlük hesaplanması ilk bakışta adil görünse de; yarıyıl ve yaz tatilleri, raporlu veya izinli günlerde puan uygulamasının nasıl olacağına dair netlik bulunmuyor. Bu belirsizliğin idareye geniş takdir yetkisi tanırken, öğretmen açısından hak kaybı riski oluşturduğu belirtiliyor.
4) İlçe Grupları ve Mazeret Tayinleri
Yeni sistemle il içi mazerete bağlı yer değiştirmeler ilçe gruplarıyla sınırlandırıldı. Uygulamada hizmet puanı, norm ihtiyacı ve takvim sınırlamaları nedeniyle aynı ilçede dahi mazerete dayalı yer değişikliğinin zorlaştığı ifade ediliyor. Sağlık, engellilik ve aile birliği gibi insani mazeretlerde bu kısıtların kabul edilemez sonuçlar doğuracağına dikkat çekiliyor.
5) Nöbetçi Belleticilikte Puan Adaletsizliği
Pansiyonlu okullarda nöbetçi belleticilik puanlarının okul türüne göre farklılaştırılması, “eşit işe eşit puan” ilkesine aykırı bulunuyor. Aynı sorumluluğu üstlenen öğretmenler arasında puan farkı yaratılmasının adil olmadığı vurgulanıyor.
Değerlendirme ve Talepler
Yeni yönetmeliğin; öğretmeni merkeze almayan, kurumların özgün yapısını ve öğretmenlerin insani koşullarını göz ardı eden hükümler içerdiği belirtiliyor. Bu çerçevede:
Zorunlu rotasyondan vazgeçilmesi,
İlçe grupları uygulamasının sonlandırılması,
Mazerete bağlı yer değiştirmeleri fiilen işlevsiz kılan hükümlerin iptali
talep ediliyor.
Öğretmenlerin yer değiştirme hakkının idarenin takdirine bırakılacak bir ayrıcalık değil; anayasal ve insani bir hak olduğu vurgulanıyor. Eğitimde istikrarın, öğretmeni zorla yerinden ederek değil; adil, öngörülebilir ve güvenli çalışma koşullarıyla sağlanabileceği ifade ediliyor.