Memurların emeklilik işlemlerinde “yaş haddinden emeklilik” ile “isteğe bağlı emeklilik” aynı anlama gelmiyor. Özellikle 65 yaşını dolduran memurlar açısından emeklilik işlemi kişinin talebiyle değil, görev yaptığı kurum tarafından resen yapılıyor.
Kamu görevlileri için genel yaş haddi 65 olarak uygulanıyor. Bu yaşın doldurulmasının ardından memurun görevine devam etmesi mümkün olmuyor. Dolayısıyla 65 yaşını dolduran bir memur, kendi isteğiyle emekli olmuş sayılmıyor; kurum tarafından yaş haddi nedeniyle emekliye sevk ediliyor.
İstekle emeklilikte ise memur, gerekli hizmet ve yaş şartlarını taşıması halinde 65 yaşını doldurmadan önce kendi iradesiyle emeklilik talebinde bulunuyor. Bu nedenle iki emeklilik türü arasında hem işlem süreci hem de bazı mali haklar bakımından önemli farklar bulunuyor.
En dikkat çeken farklardan biri emekli ikramiyesi farkı konusunda ortaya çıkıyor. Yaş haddinden emekli edilen memurlar, emekli aylığı bağlandıktan sonra belirli süre içinde memur maaş katsayılarında artış olması halinde ikramiye farkından yararlanabiliyor. Ancak kendi isteğiyle emekli olan memurlar için aynı uygulama geçerli olmuyor.
Emekli ikramiyesi, memurun emekli aylığı bağlandığı tarihteki hizmet yılı ve katsayılar esas alınarak hesaplanıyor. Hesaplamada derece, kademe, ek gösterge, taban aylığı, kıdem aylığı, özel hizmet aylığı ve memur maaş katsayısı gibi unsurlar etkili oluyor. Özellikle ek gösterge ve maaş katsayısı, hem emekli aylığını hem de ikramiye tutarını artıran önemli kalemler arasında yer alıyor.
Yaş haddinden emeklilikte, emeklilik sonrası gelen ilk katsayı artışına bağlı olarak ikramiye farkı ödenebilmesi mümkün oluyor. Buna karşılık isteğe bağlı emeklilikte, aylık bağlandıktan sonra katsayılarda artış olsa bile bu artıştan kaynaklanan ek ikramiye farkı ödenmiyor.
Bununla birlikte her iki emeklilik türünde de emekli aylıkları, sonraki dönemlerde yapılan katsayı artışlarından etkileniyor. Yani emekli maaşı artışları bakımından yaş haddinden emekli olanlar ile isteğiyle emekli olanlar arasında genel bir ayrım bulunmuyor. Fark, daha çok emekli ikramiyesine sonradan yansıyabilecek katsayı artışı noktasında ortaya çıkıyor.
65 yaşını dolduran memurlar açısından bir diğer önemli nokta ise bu aşamadan sonra “istekle emeklilik” başvurusu yapılamamasıdır. Kişinin kendi talebiyle emekli olabilmesi için 65 yaşını doldurmadan önce başvuruda bulunması gerekir. 65 yaş dolduktan sonra işlem, memurun talebine bağlı olmadan kurum tarafından resen yürütülür.
Sonuç olarak, yaş haddinden emeklilik ile isteğe bağlı emeklilik arasında en kritik fark ikramiye farkı ödemesinde ortaya çıkıyor. Yaş haddinden emekli edilen memurlar belirli şartlarda katsayı artışından doğan ikramiye farkı alabilirken, kendi isteğiyle emekli olan memurlar bu haktan yararlanamıyor.
memurlar.net