Şubeler Kapanıyor, Öğretmenler Norm Fazlası Kalıyor: Zincirleme Etki Başladı

Norm fazlası öğretmen sayısı neden artıyor? Doğurganlık düşüşü ve kapanan şubeler ders yükünü azaltıyor. Etkinin üst kademelere yayılması bekleniyor.

Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapan öğretmenler için norm kadro fazlası olma riski giderek artıyor.

Durum, büyükşehirlerden küçük illere kadar geniş bir coğrafyada hissediliyor.

Sorunun temelinde ise demografik değişim bulunuyor.

BİRİNCİ NEDEN: DOĞURGANLIK HIZI DÜŞÜYOR

Krizin çıkış noktası, ülke genelindeki nüfus yapısı.

Etki zinciri şöyle işliyor:

1. Doğurganlık oranları hızla düşüyor

2. Yıllık canlı doğum sayısı geriliyor

3. İlkokul çağına adım atan öğrenci sayısı azalıyor

4. Okullarda yeni sınıf açma ihtiyacı ortadan kalkıyor

Alttan gelen öğrenci potansiyeli daraldıkça, okulların ders yükü de azalıyor.

İKİNCİ NEDEN: ŞUBELER KAPANIYOR

Öğrenci sayısındaki düşüş, doğrudan şube sayısına yansıyor.

Nasıl işliyor?

Aşama
Mevcut derslik ve şube sayılarında kısıtlamaya gidiliyor
Minimum öğrenci sayısına ulaşılamayan ara sınıflar veya şubeler kapatılıyor
Okuldaki toplam ders yükü düşüyor
Öğretmenler norm kadro sınırının altında kalıyor

Bir okulda ders saatinin azalması, o branştaki öğretmenlerin norm fazlası olmasına zemin hazırlıyor.

GÖÇ VEREN ŞEHİRLERDE TABLO DAHA SERT

Etki, her bölgede aynı hızda hissedilmiyor.

Özellikle şu illerde tablo daha hızlı belirginleşiyor:

Özellik
Dışa göç veren şehirler
Nüfus artış hızı negatif seyreden iller

Bu şehirlerde, şehir merkezindeki okullarda bile şube sayıları daralıyor.

Sonuçta okullardaki kadrolu öğretmen sayısı, ders ihtiyacının üzerinde kalıyor.

ETKİ ÜST KADEMELERE YAYILACAK

Öğretmenler için asıl uyarı burada.

Bugün ilk etkilerini okul öncesi ve ilkokul kademelerinde gösteren bu durum, ilerleyen yıllarda zincirleme bir etkiyle üst kademelere taşınacak.

Beklenen seyir:

Dönem	Etkilenen kademe
Bugün	Okul öncesi, ilkokul
Önümüzdeki yıllar	Ortaokul
Sonraki dönem	Lise

Öğrenci yaş grubunun kademeli olarak yükselmesiyle birlikte branş öğretmenleri de norm fazlası olma riskiyle yüzleşecek.

İKİ SONUÇ ÖNGÖRÜLÜYOR

Öğrenci sayısındaki gerilemenin doğuracağı sonuçlar şöyle değerlendiriliyor:

1. Atama kontenjanları daralacak

Öğretmen atama sayılarının azalması bekleniyor.

2. Yer değiştirme süreçleri sıklaşacak

Görevdeki öğretmenlerin resen tayin ve yer değiştirme süreçleri, önümüzdeki yıllarda daha sık gündeme gelecek.

NORM FAZLASI NASIL BELİRLENİYOR?

Norm kadro sayısı, okuldaki haftalık ders yüküne göre hesaplanıyor.

Haftalık ders saati	Öğretmen normu
6 saatin altı	Norm fazlası sayılıyor
6 – 31	1
32 – 56	2
57 – 77	3
78 – 98	4
99 – 119	5

Kademe geçişlerinde 1 saatlik fark bile belirleyici olabiliyor.

MEVCUT SÜREÇ DEVAM EDİYOR

Öğretmenleri ilgilendiren norm fazlası takvimi işliyor:

Aşama	Tarih
Belirleme ve tebligat	25 – 31 Ağustos
İtirazlar	26 Ağustos – 2 Eylül
Tercih başvuruları	4 – 7 Eylül
Atamalar	8 Eylül
İlişik kesme	9 Eylül