Anayasa Mahkemesi (AYM), yerel televizyonda işverenini eleştiren bir belediye şirketi işçisinin işten çıkarılmasını ifade özgürlüğü ihlali saydı.

Kararda, feshin son çare olması ilkesine vurgu yapıldı.

Dosya yeniden yargılama için ilgili daireye gönderildi.

KARARIN KÜNYESİ

OLAY NASIL GELİŞTİ?

PROGRAMDA NE SÖYLEDİ?

İşçi programda siyasi görüşü nedeniyle kendisine farklı davranıldığını söyledi; görev yeri değişikliğini "sürgün" olarak nitelendirdi ve haksızlıklara sessiz kalmayacağını belirtti.

FESHİN DAYANAĞI

Disiplin ceza cetvelinin, kurum aleyhine küçük düşürücü paylaşım ve söylemi cezalandıran maddesi gösterildi.

MAHKEMELER NE KARAR VERDİ?

İŞ MAHKEMESİNİN GEREKÇESİ

Programdaki sözler hakaret veya sataşma niteliğinde değildi; işçi işyerindeki düzene ilişkin düşüncelerini dile getirmişti. İşverenin zarar gördüğüne dair delil de bulunmuyordu.

İSTİNAFIN GEREKÇESİ

İşçi siyasi kimliğini öne çıkarmış, dava yoluyla hak arama imkânı varken işverenin kendini savunamayacağı bir ortamda konuşmuştu.

AYM NEDEN İHLAL BULDU?

1) GEREKÇE SOYUT KALDI

Sözlerin niteliği, bağlamı ve muhtemel etkileri incelenmedi; ifade özgürlüğü ile işverenin itibarı arasında denge kurulmadı.

2) "GEÇERLİ NEDEN" ŞARTI

AYM'ye göre bir davranış ancak işyerinde olumsuzluğa yol açıyorsa geçerli fesih nedeni sayılabilir.

Üretim ve iş ilişkisi sürecine olumsuz etkisi olmayan bir davranış fesih gerekçesi yapılamaz.

3) FESİH SON ÇARE OLMALI

Somut olayda bu değerlendirme yapılmadı.

NEDEN "KAMU GÜCÜ" VURGUSU VAR?

İşçi, 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi bir özel şirket çalışanıydı.

Ancak AYM iki noktaya dikkat çekti:

Bu nedenle başvuru, devletin ifade özgürlüğüne keyfî müdahaleden kaçınma yükümlülüğü yönünden incelendi.

İŞÇİ İŞİNE DÖNECEK Mİ?

Karar doğrudan işe iade sağlamıyor.

Başvurucu tazminat talep etmediği için bu yönde hüküm kurulmadı. Yargılama gideri olarak toplam 40.664,10 TL ödenmesine karar verildi.

KARAR NE ANLAMA GELMİYOR?

Bu karar, işçinin işvereni hakkında her sözü söyleyebileceği anlamına gelmiyor.

Ancak mahkemelerin "işçi kurumunu kötüledi" gibi genel bir gerekçeyle yetinmesi yeterli değil.

Hangi sözün hangi yükümlülüğü ihlal ettiği, hangi somut zarara yol açtığı ve feshin neden kaçınılmaz olduğu tek tek ortaya konulmalı.

AYM ayrıca, işverenlerin işçilerden verimli çalışma ve kurallara uyma beklentisinin haklı olduğunu; meşru nedenler ortaya çıktığında iş ilişkisinin sona erdirilmesinin olağan olduğunu hatırlattı.