Danıştay 12. Dairesi, hakkında rüşvet aldığı iddiasıyla devlet memurluğundan çıkarma cezası verilen bir kamu görevlisine ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı. Daire, ceza soruşturmasında uzlaşma sağlanmasının disiplin hukukunda tek başına suçun kabulü anlamına gelmeyeceğine hükmetti.

Rüşvet iddiasıyla memuriyetten çıkarılmıştı

Bir adliyede hizmetli olarak görev yapan memur hakkında, bir vatandaşın şikâyeti üzerine disiplin soruşturması başlatıldı.

Şikâyetçi kişi, cezaevinde bulunan yakınının dosyasının Yargıtay aşamasında bozulabileceği iddiasıyla kendisinden para istendiğini ileri sürdü. Bu iddia üzerine yapılan disiplin soruşturması sonucunda memur hakkında devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulandı.

Davacı iddiaları reddetti

Memur, hakkındaki iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek işlemin iptali için dava açtı.

Davacı, şikâyetçiyle arasındaki ilişkinin rüşvet ya da dolandırıcılık değil, borç para alışverişinden kaynaklandığını savundu.

Ayrıca ceza soruşturmasında uzlaşma yoluna gidilmesinin, kendisine isnat edilen suçu kabul ettiği anlamına gelmediğini ileri sürdü.

Uzlaşma süreci delil olarak kullanılamaz

Davacı, Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre uzlaştırma sürecinde yapılan açıklamaların başka bir soruşturma, kovuşturma veya davada delil olarak kullanılamayacağını hatırlattı.

Bu nedenle ilk derece mahkemesinin uzlaşmaya atıf yaparak disiplin cezasını hukuka uygun bulmasının doğru olmadığını savundu.

İlk derece mahkemesi davayı reddetmişti

İlk derece mahkemesi, davacıya isnat edilen fiilin memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelikte yüz kızartıcı ve utanç verici hareket kapsamında kaldığı gerekçesiyle davayı reddetti.

Bölge İdare Mahkemesi de istinaf başvurusunu reddederek ilk derece mahkemesinin kararını hukuka uygun buldu.

Danıştay kararı bozdu

Dosya temyiz üzerine Danıştay 12. Dairesi’nin önüne geldi.

Danıştay, ceza soruşturmasındaki uzlaşma kararının, disiplin yargılamasında eylemin gerçekleştiğine ilişkin doğrudan delil olarak kabul edilemeyeceğini belirtti.

Daire, uzlaşmanın taraflar arasında ceza yargılamasını sona erdiren bir kurum olduğunu, ancak suçun kesin olarak işlendiğini ortaya koyan bir yargı kararı niteliği taşımadığını vurguladı.

“Uzlaşma disiplin sürecini tek başına belirlemez”

Danıştay kararında, ceza yargılaması ile disiplin soruşturmasının farklı hukuki amaçlara sahip olduğu belirtildi.

Buna göre uzlaşma sağlanması, disiplin soruşturması yapılmasına engel değil. Ancak idare, disiplin cezası verebilmek için uzlaşma sonucuna değil, somut bilgi, belge, tanık beyanı ve soruşturma raporundaki delillere dayanmak zorunda.

Somut delil bulunmadığına dikkat çekildi

Danıştay, dosyadaki delilleri incelediğinde rüşvet iddiasının her türlü şüpheden uzak biçimde ispatlanamadığı sonucuna ulaştı.

Kararda, şikâyetçinin beyanını destekleyen kişinin yakın akraba olduğu, olayda hazır olduğu belirtilen başka bir kişinin ise olaya tanık olmadığını söylediği belirtildi.

Taraflar arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilecek başka somut delil bulunmadığı için memuriyetten çıkarma cezasında hukuka uygunluk görülmedi.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası için güçlü delil şartı

Danıştay’ın kararında, devlet memurluğundan çıkarma gibi ağır bir disiplin cezasının ancak güçlü, somut ve şüpheden uzak delillerle uygulanabileceği mesajı öne çıktı.

Daire, yalnızca şikâyet dilekçesi, yakın beyanları ve uzlaşma sürecine dayanılarak memurluktan çıkarma cezası verilemeyeceğini değerlendirdi.

Dosya yeniden karar verilmek üzere gönderildi

Danıştay 12. Dairesi, Bölge İdare Mahkemesinin kararını bozdu.

Dosya, yeniden karar verilmek üzere ilgili Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderildi.

Karar memurlar açısından emsal nitelikte

Karar, kamu görevlileri hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarında delil standardının önemini bir kez daha ortaya koydu.

Uzlaşma kurumunun suçun kabulü olarak yorumlanamayacağı ve disiplin cezası için somut delil aranması gerektiği yönündeki değerlendirme, benzer dosyalar açısından dikkat çekici bir içtihat niteliği taşıyor.