Emeklilikte 1 gün fark maaşı yüzde 30 düşürebiliyor! İntibak çağrısı
İsa Karakaş, emeklilik dilekçesindeki bir günlük farkın bazı çalışanlarda yüzde 30'a varan maaş kaybına yol açabildiğini belirterek intibak düzenlemesi istedi.
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş, emekli aylıklarının hesaplanmasında ortaya çıkan tarih kaynaklı farklılıklara dikkat çekti. Aynı prim gününe ve kazanç düzeyine sahip çalışanların emeklilik dilekçesini verdikleri tarihe göre ciddi maaş farklarıyla karşılaşabildiğini belirten Karakaş, bazı dönemlerde kaybın yüzde 30'a ulaşabildiğini ifade etti. Uzman isim, kalıcı çözüm için intibak düzenlemesi yapılmasını istedi.
Emekli maaşlarının hesaplanma yöntemi ve farklı yıllarda emekli olanlar arasındaki aylık farkları yeniden tartışılıyor.
Türkiye gazetesi yazarı İsa Karakaş, emeklilik sistemindeki temel sorunun yalnızca maaşların düşük olmasıyla sınırlı olmadığını, aylık bağlama yönteminden kaynaklanan eşitsizliklerin de giderilmesi gerektiğini savundu.
Karakaş'a göre emeklilik tarihinin aylık üzerindeki etkisi, benzer prim geçmişine sahip çalışanlar arasında önemli gelir farklılıklarına yol açabiliyor.
31 Aralık ile 1 Ocak arasında maaş farkı
Karakaş, emeklilik dilekçesinin verildiği tarihin aylık hesaplamasında belirleyici olabildiğini belirterek 2024 ve 2025 yılları arasındaki geçişi örnek gösterdi.
31 Aralık 2024 tarihinde emeklilik başvurusu yapan bir çalışan ile 1 Ocak 2025 tarihinde başvuran başka bir çalışanın aylıkları arasında önemli farklar oluşabildiğine dikkat çekti.
Yazar, aynı iş yerinde çalışan, aynı prime esas kazanç üzerinden ve aynı gün sayısıyla prim ödeyen kişilerin yalnızca emeklilik tarihlerinin farklı olması nedeniyle eşit olmayan aylıklarla karşılaşabildiğini ifade etti.
Karakaş'ın değerlendirmesine göre bazı durumlarda bu fark yüzde 30'a kadar çıkabiliyor.
Benzer bir sorunun 2022 ve 2023 yılları arasında da yaşandığını belirten Karakaş, çalışmaya devam ederek daha geç emekli olan bazı kişilerin daha düşük aylıkla karşılaştığını aktardı.
Bu farklılıkların temelinde, emekli aylığı hesaplamasında kullanılan enflasyon ve ekonomik büyüme verilerinin yıllara göre değişmesi bulunuyor.
"Emeklilik sistemi zamanlama piyangosuna dönüştü"
Sosyal güvenlik sisteminin temelinde ödenen primlerle emekli aylığı arasında dengeli bir ilişki bulunması gerektiğini savunan Karakaş, mevcut hesaplama yöntemini eleştirdi.
Yazara göre prim gün sayısı ve kazanç düzeyinin yanı sıra emeklilik başvurusunun yapıldığı yılın da aylık üzerinde belirleyici olması, çalışanların emeklilik kararlarını etkiliyor.
Karakaş, sistemin bu nedenle bir "zamanlama piyangosuna" dönüştüğünü ileri sürdü.
Emeklilik hakkını elde eden bazı çalışanların, çalışmaya devam etmeleri durumunda daha düşük aylıkla karşılaşabilecekleri endişesiyle başvurularını erkene çektiğini belirtti.
SGK'nın prim gelirleri de etkileniyor
Karakaş, söz konusu durumun yalnızca emeklileri değil, Sosyal Güvenlik Kurumunun mali dengesini de olumsuz etkileyebileceğini savundu.
Deneyimli çalışanların emeklilik tarihlerini öne çekmesi halinde SGK'nın prim gelirlerinin azalabileceğini, buna karşılık daha erken aylık ödeme yükümlülüğüyle karşılaşabileceğini ifade etti.
Bu durumun hem sosyal güvenlik sistemi hem de nitelikli iş gücünün istihdamda kalması açısından sorun oluşturabileceğini dile getirdi.
2027 için intibak düzenlemesi çağrısı
Karakaş, emekli maaşlarına yapılacak iyileştirmelerin yalnızca seyyanen zam veya ilave refah payıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.
Üç yıllık Orta Vadeli Program döneminde emeklilerin ekonomik büyümeden yeterince pay alamadığını savunan Karakaş, Ocak 2027 döneminde gündeme gelebilecek iyileştirmelerde aylıklar arasındaki farklılıkların da dikkate alınmasını istedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in emeklilere yönelik düzenlemelerde adalet vurgusu yaptığını hatırlatan Karakaş, bunun ancak hesaplama sistemindeki yapısal sorunların giderilmesiyle mümkün olacağını ifade etti.
Karakaş'a göre kalıcı çözüm, farklı tarihlerde emekli olan ve benzer prim geçmişine sahip kişiler arasındaki aylık farklılıklarını giderecek bir intibak düzenlemesinden geçiyor.
Öte yandan, emekli aylıklarında tarih kaynaklı farkları giderecek yeni bir intibak düzenlemesinin yürürlüğe girdiğine ilişkin kaynak haberde herhangi bir bilgi bulunmuyor.
Uzmanın açıklamaları, mevcut sistemin değiştirilmesine yönelik bir değerlendirme ve çağrı niteliği taşıyor.
Kaynak: Türkiye
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.