Asgari ücret görüşmelerine üç ay kala işçi cephesinden yeni bir çıkış geldi.

HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun yapısının değişmesi gerektiğini yineledi.

Ancak bu kez farklı bir vurgu yaptı: "Katılmamak önemli ama yeni bir yapı için de çalışmalıyız."

ARSLAN NE DEDİ?

Arslan'ın değerlendirmesi şöyle:

"Geçen yıla kadar Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun artık misyonunu tamamladığını, Türkiye'nin ihtiyaçlarına cevap vermediğini, yeni bir Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun oluşması gerektiğini hep anlattık. Geçen yıl Asgari Ücret Tespit Komisyonu'na işçi kesimi katılmadı. Biz de Türk-İş'in bu tavrını destekledik."

Arslan sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ama bir şey daha istiyorum. Katılmamak önemli ama yeni bir komisyon yapısının oluşması için de çalışmamız gerekiyor. Bakın, bu sene Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun toplanmasına 3 ay kaldı. Bizim katılabileceğimiz bir modeli beraber inşa edelim."

"17 MİLYONUN 6 MİLYONU ASGARİ ÜCRETLİ"

Arslan, sorunun boyutunu rakamlarla ortaya koydu.

Arslan, asgari ücretin Türkiye'nin en temel sorunlarından biri olduğunu belirtti.

"ÜCRET DÜŞÜK GÖSTERİLİYOR" İDDİASI

Arslan'ın açıklamasında dikkat çeken bölüm, kayıt dışı ödemelere ilişkin oldu.

Bazı işverenlerin vergiden kaçınmak için asgari ücretli çalışanların haklarını istismar ettiğini savunan Arslan şunları söyledi:

"Maalesef bazı işverenlerimiz, asgari ücret vergi dışı olduğu için işçilerin ücretlerini asgari ücretten gösterip fazla vereceklerini de elden ödeyerek vergi kaçırıyor."

ÜÇ AYRI KAYIP OLUŞUYOR

Arslan'a göre bu uygulama üç sonuç doğuruyor:

1. Sosyal güvenlik finansmanı

İşçilerin ücretleri düşük gösterildiği için sistemin finansmanında olumsuz sonuç ortaya çıkıyor.

2. Emeklilik hakları

Düşük gösterilen ücret, işçinin emeklilik hesabını doğrudan etkiliyor.

3. Vergi kaybı

Devlet vergi kaybına uğruyor.

Arslan, bu nedenle bir kesim asgari ücretle geçinmek zorunda kalırken başka bir kesimin asgari ücret üzerinden çıkar elde ettiğini savundu.

GEÇEN YIL NE OLMUŞTU?

Bu çağrının arka planında, geçen yılki tablo bulunuyor.

TÜRK-İŞ, 2025 kasımında aldığı Başkanlar Kurulu kararıyla komisyona katılmama kararı almıştı.

HAK-İŞ ve DİSK de bu tutumu destekledi.

Sonuç olarak 2026 asgari ücreti, komisyon tarihinde ilk kez işçi temsilcisi olmadan belirlendi.

İŞÇİ TARAFININ İTİRAZI NE?

Sendikaların mevcut yapıya yönelik temel eleştirisi, karar mekanizmasında toplanıyor.

Nasıl işliyor?

• Komisyon 15 üyeden oluşuyor
• Kararlar oy çokluğuyla alınıyor
• Oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılıyor

Başkan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirleniyor.

TÜRK-İŞ verilerine göre: 2000 yılından bu yana yapılan 29 asgari ücret tespitinin 21'i hükümet ve işveren oylarıyla belirlendi.

HANGİ MODEL ÖNERİLİYOR?

İşçi konfederasyonlarının talepleri farklılaşıyor.

HAK-İŞ'in önerisi:

Bu modelde işçi temsilcileri, TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK tarafından üye sayılarına göre belirlenecek.

Arslan ayrıca hükümetin komisyondan çekilerek düzenleyici rol üstlenmesi gerektiğini savunuyor.

TÜRK-İŞ'in talebi:

Hükümet temsilcilerinin komisyondan çıkarılması ve tarafsız bir başkan atanması.

BAKANLIĞIN ÖNERİSİ NEYDİ?

Geçen yılki görüşmeler öncesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, hükümet temsilcisi sayısının 5'ten 1'e düşürülmesini teklif etmişti.

İşçi tarafı ise bu teklifin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile resmiyet kazanmasını talep etmişti.

TÜİK SEPETİ TARTIŞMASI

Arslan'ın eleştirdiği bir başka konu, ücret belirleme kriterleri.

HAK-İŞ'e göre TÜİK'in enflasyon sepeti, asgari ücretlinin harcama kalemleriyle örtüşmüyor.

Sendika, ücret belirlemede şu kalemlerin daha yüksek ağırlığa sahip olması gerektiğini savunuyor:

MEVCUT ASGARİ ÜCRET NE KADAR?

2026 yılı için belirlenen tutar şöyle:

Yeni ücret, aralık ayındaki görüşmelerin ardından belirlenecek ve 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.

SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, geleneksel olarak aralık ayında toplanıyor.

Görüşmeler genellikle dört tur halinde yürütülüyor ve yeni ücretin 31 Aralık'a kadar açıklanması planlanıyor.

Komisyonun yapısına ilişkin bir değişiklik yapılıp yapılmayacağı ise henüz netleşmedi.

Geçen yıl bu yönde bir düzenleme yapılmamış, görüşmeler mevcut yönetmelik çerçevesinde yürütülmüştü.