Öğretmenlerin Gözünden: Okullarda Akran Zorbalığı, Okullarda Şiddet ve Suça Karışan Çocukla
Türk Eğitim-Sen'in 2.296 öğretmenle yaptığı araştırmaya göre zorbalığa tanıklık oranı %89,4. Zorbalık en çok okul bahçesinde yaşanıyor. Tüm veriler burada.
Her 10 Öğretmenden 9'u Zorbalığa Tanık Oldu: Çarpıcı Araştırma
Türk Eğitim-Sen, "Okullarda Şiddet Hakkında Öğretmen Görüşleri" raporunu açıkladı.
Araştırmaya 2 bin 296 öğretmen katıldı.
Sonuçlar, okullardaki akran zorbalığı ve şiddetin boyutunu ortaya koydu.
ARAŞTIRMANIN KÜNYESİ
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| Tarih | 1 Temmuz – 10 Ağustos 2026 |
| Katılımcı | 2.296 öğretmen |
| Yöntem | 6 ayrı internet sitesi üzerinden anket |
| Açıklayan | Genel Başkan Talip Geylan |
Basın toplantısı, Türk Telekom Sosyal Bilimler Lisesi'nde okul sıralarında düzenlendi.
Toplantı öncesinde, Kahramanmaraş'taki saldırıda hayatını kaybedenler saygı ve rahmetle anıldı.
ZORBALIĞA TANIKLIK ORANI %89,4
Araştırmanın en dikkat çekici verisi bu.
| Yanıt | Oran |
|---|---|
| Tanık oldum | %65,2 |
| Kısmen tanık oldum | %24,2 |
| Toplam | %89,4 |
ZORBALIK YAYGIN GÖRÜLÜYOR
| Değerlendirme | Oran |
|---|---|
| Kısmen yaygın | %49,2 |
| Açıkça yaygın | %34,5 |
ZORBALIK EN ÇOK NEREDE YAŞANIYOR?
| Ortam | Oran |
|---|---|
| Okul bahçesi | %37,2 |
| Sınıf | %19,5 |
| Sosyal medya | %16,0 |
| Okul dışı ortamlar | %14,7 |
Verilere göre zorbalık, en çok ortak kullanım alanlarında ortaya çıkıyor.
"ÖĞRENCİLER ANLATMIYOR"
Araştırmanın bir başka bulgusu, sessizlik sorunu.
Katılımcıların %26,6'sı, zorbalığa uğrayan öğrencilerin yaşadıklarını öğretmenine, idareye veya ailesine anlatmadığını düşünüyor.
ÖĞRETMENLER NE YAPIYOR?
Zorbalık fark edildiğinde uygulanan yöntemler:
| Müdahale | Oran |
|---|---|
| Rehber öğretmenle görüşme sağlarım | %81,8 |
| Zorbalığa uğrayan öğrenciyle görüşürüm | %81,7 |
| Zorbalığı uygulayan öğrenciyi uyarırım | %78,0 |
| Aileleri bilgilendiririm | %65,0 |
SUÇA KARIŞAN ÇOCUKLAR
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de bu.
| Yanıt | Oran |
|---|---|
| Okulumda suça karışan çocuk var | %23,9 |
| Yok | %44,6 |
| Bilgim yok | %31,5 |
Rapor, çocukların adli süreçlerine ilişkin bilgilerin gizli olması nedeniyle "bilgim yok" oranının yüksekliğini olağan buluyor.
REHABİLİTASYON ÇALIŞMASI YAPILIYOR MU?
| Yanıt | Oran |
|---|---|
| Evet | %54,3 |
| Hayır | %16,7 |
| Bilgim yok | %28,8 |
ŞİDDETİN NEDENLERİ NELER?
Öğretmenlerin en güçlü vurgusu aile ve dijital medya üzerine.
| Neden | Katılım oranı |
|---|---|
| Ebeveyn ilgisizliği ve yetersiz denetim | %85,9 |
| Sosyal medya içerikleri | %82,6 |
| Çeteleşme | %81,9 |
| Madde kullanımı | %81,1 |
| Şiddet içerikli dijital oyunlar | %80,1 |
| Dışlanmışlık ve zayıf aidiyet | %77,8 |
| Akran baskısı | %74,9 |
| Okula aidiyet zayıflığı | %70,0 |
Ayrıca katılımcıların %59,4'ü, şiddet eğilimli öğrencilerin ailelerinin okulla yeterli iş birliği yapmadığını düşünüyor.
HANGİ ŞİDDET TÜRÜYLE NE SIKLIKTA KARŞILAŞILIYOR?
| Şiddet türü | Sık sık | Ara sıra |
|---|---|---|
| Sözlü şiddet | %52,7 | %35,9 |
| Akran zorbalığı | %39,7 | %41,9 |
| Psikolojik şiddet | %32,4 | %45,0 |
| Fiziksel şiddet | %17,1 | %48,3 |
DAHA SEYREK GÖRÜLENLER
| Durum | Oran |
|---|---|
| Madde kullanımıyla hiç karşılaşmayan | %62,0 |
| Kesici/delici aletle karşılaşma (nadiren) | %37,8 |
SİBER ZORBALIK BÜYÜYEN SORUN
Araştırmanın dijital boyutu da dikkat çekici.
| Bulgu | Oran |
|---|---|
| Sosyal medya çatışmaları artırıyor | %77,7 |
| Siber zorbalık psikolojik sağlığı etkiliyor | %82,5 |
| Akademik başarıya zarar veriyor | %79,2 |
| Çevrim içi ve okul içi zorbalık bağlantılı | %69,8 |
| Siber zorbalık önemli bir sorun | %63,5 |
EN ÇARPICI VERİ
Velilerin çocuklarının dijital medya kullanımını yeterince takip ettiğini düşünenlerin oranı yalnızca %20.
Ayrıca katılımcıların %59,6'sı, öğrencilerin siber zorbalığın sonuçları konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığını düşünüyor.
OKUL İKLİMİ VERİLERİ
Olumsuz tabloya rağmen bazı göstergeler umut verici.
| Bulgu | Oran |
|---|---|
| Olumlu okul iklimi şiddeti azaltır | %87,1 |
| Sosyal ve sportif etkinlikler katkı sağlar | %84,3 |
| Öğrenciler kendini güvende hissediyor | %71,3 |
| Güvenli paylaşım ortamı var | %76,8 |
| Kurallar adil uygulanıyor | %70,5 |
| Okul yönetimi etkili davranıyor | %69,6 |
Ancak "öğrenciler arasında dışlanma yaygın değildir" diyenlerin oranı %49,5'te kalıyor.
REHBERLİK SERVİSLERİ YETERSİZ
Öğretmenlerin en net görüş birliği bu konuda.
| Talep | Oran |
|---|---|
| Risk grubuna düzenli psikolojik destek | %91,3 |
| Zorbalık önleme eğitimleri artırılsın | %90,5 |
| Psikolojik danışman sayısı artırılsın | %80,2 |
Buna karşılık, rehberlik servislerinin yeterli sayıda olduğunu düşünenlerin oranı sadece %25.
HANGİ UYGULAMALAR ETKİLİ BULUNUYOR?
| Uygulama | Etkili/çok etkili |
|---|---|
| Spor faaliyetleri | %86,0 |
| Psikolojik destek | %81,9 |
| Sosyal etkinlikler | %81,4 |
| Rehberlik çalışmaları | %70,9 |
ÖĞRETMENLERİN TALEPLERİ
Açık uçlu sorularda öne çıkan temalar şöyle:
Suça karışan çocuklara yönelik:
| Yaklaşım | Oran |
|---|---|
| Caydırıcı, ağır ve tutarlı cezalar | %42,3 |
| Eğitici ve rehabilite edici yaklaşım | %22,4 |
MEB'den beklenen öncelikli tedbirler:
| Tedbir | Oran |
|---|---|
| Okul güvenliği ve giriş denetimi | %41,3 |
| Disiplin yönetmeliği ve caydırıcı yaptırımlar | %40,2 |
| Aile eğitimi ve okul-aile iş birliği | %33,9 |
GEYLAN'DAN DEĞERLENDİRME
Genel Başkan Talip Geylan, sonuçları şöyle değerlendirdi:
"Araştırmanın bulguları, öğrencilerin şiddete ve suça yönelmesinde birbiriyle bağlantılı pek çok unsurun rol oynadığına ilişkin yaygın bir görüş bulunduğunu göstermektedir."
SOMUT ÖNERİLER
Geylan'ın öne çıkardığı çözüm başlıkları:
| Öneri |
|---|
| Okul bahçesinde personel görünürlüğü artırılsın |
| Giriş-çıkışlar düzenli denetlensin |
| Riskli alanlar belirlensin |
| Her 100 öğrenciye 1 rehber öğretmen düşecek şekilde planlama yapılsın |
| Veli çalışmaları yıl boyu sürdürülsün |
| Okul idaresi-öğretmen-rehberlik arasında bilgi akışı güçlendirilsin |
RİSK GRUBU NASIL BELİRLENİR?
Geylan'ın sıraladığı göstergeler:
| Gösterge |
|---|
| Devamsızlık |
| Okuldan uzaklaşma |
| Akademik performansta düşüş |
| Sosyal dışlanma |
| Akran ilişkilerinde bozulma |
| Ani davranış değişiklikleri |
| Tekrarlayan disiplin olayları |
RAPOR BAKANLIĞA GÖNDERİLECEK
Sendika, araştırma sonuçlarının Millî Eğitim Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlara gönderileceğini bildirdi.
Ayrıca "Öğretmenimi ve Okulumu Seviyorum" temasıyla yeni eğitim yılının başlatılması talebi yinelendi.
Okullar 14 Eylül'de açılıyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.