Norm fazlası tespitlerinin yapıldığı bu günlerde, branş öğretmenlerinin uzun süredir dile getirdiği bir konu yeniden gündemde: seçmeli derslerin norm kadroya etkisi.

Bazı öğretmenler, sürecin şeffaf işlemediğini savunuyor.

SEÇMELİ DERS NORMU NASIL ETKİLİYOR?

Mekanizmayı anlamak için önce norm hesabına bakmak gerekiyor.

Norm kadro sayısı, okuldaki haftalık ders yüküne göre belirleniyor:

Ders yükü toplanır → Çizelgeye bakılır → Norm sayısı çıkar

Seçmeli dersler de bu toplama dahil ediliyor.

ÖRNEKLE AÇIKLAYALIM

Bir ortaokulda matematik branşının durumu şöyle olsun:

Norm çizelgesine göre 57-77 saat aralığı = 3 norm.

Ancak seçmeli matematik açılmazsa toplam 70 saate iner — bu da yine 3 norm.

Kritik nokta şu: Sınırda olan durumlarda birkaç saatlik fark, bir öğretmenin norm fazlası olup olmamasını belirleyebiliyor.

NORM KADRO ÇİZELGESİ

Görüldüğü gibi kademe geçişlerinde 1 saatlik fark bile belirleyici olabiliyor.

MEVZUAT NE DİYOR?

Millî Eğitim Bakanlığı, seçmeli derslerin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemiş durumda.

Buna göre seçmeli dersler, öğrenci velilerine dağıtılan dilekçeler aracılığıyla belirlenmesi gerekiyor.

Yani tercihi veli ve öğrenci yapıyor.

SORUN NEREDE ÇIKIYOR?

Sahadan gelen şikâyetlerin odağında denetim eksikliği bulunuyor.

Öne sürülen sorunlar şöyle:

ÖĞRETMENLERİN İDDİASI

Bazı öğretmenler daha ağır bir iddia dile getiriyor.

Bu görüşe göre seçmeli dersler, norm düşürmek amacıyla ve okul yöneticilerinin insiyatifiyle belirlenebiliyor.

Öğretmenler ayrıca sendikaların bu şikâyetleri yeterince gündeme taşımadığını savunuyor.

(Söz konusu değerlendirmeler iddia niteliği taşıyor; genel bir uygulamayı yansıtmıyor.)

OKUL YÖNETİMLERİ NE DİYOR?

Konunun diğer tarafında farklı gerekçeler öne çıkıyor.

Okul yöneticileri açısından belirleyici kısıtlar şunlar:

• Öğretmen bulunmaması: İlgili branşta öğretmen yoksa ders açılamıyor
• Derslik yetersizliği: Fiziki imkânlar sınırlayıcı olabiliyor
• Sınıf mevcudu: Belirli sayının altında talep gelen ders açılamıyor
• Ders programı: Çakışmalar teknik engel oluşturabiliyor

Bu nedenle her seçmeli dersin açılması fiilen mümkün olmuyor.

YARGIYA DA TAŞINDI

Konu, kısa süre önce hukuki boyut da kazandı.

Eğitim-İş, seçmeli derslere ilişkin yönetmelik değişikliğinin iptali istemiyle Danıştay'da dava açtı.

Sendikanın itirazı iki noktada toplanıyor:

1. Okulun imkânları gerekçesiyle seçmeli derslere sınırlama konulması
2. İdareye, öğrenci adına resen ders seçme yetkisi verilmesi

Dava konusu düzenleme, 28 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştı.

ÖĞRETMENLER NE YAPABİLİR?

Norm hesabında hata olduğunu düşünen öğretmenler için yollar şöyle:

• Ders yükü bilgisini talep edin. Okul müdürleri, alan bazındaki ders yükleri ve şube sayılarını öğretmenlere duyurmakla yükümlü
• Kendi hesabınızı yapın. Norm çizelgesini kullanarak branşınızın normunu kontrol edin
• Yazılı itiraz edin. Hata tespit ederseniz okul yönetimine başvurun
• İtiraz süresini kaçırmayın. Norm fazlası itirazları 20-21 Ağustos'ta yapılıyor
• Sendikanızdan destek alın. Hukuk birimleri süreç takibi yapıyor

SORUMLULUK KİMDE?

Norm Kadro Yönetmeliği'ne göre girilen verilerden doğacak hatalardan okul müdürleri ile il/ilçe millî eğitim müdürlükleri sorumlu tutuluyor.

MEB'in kontrolünde gerçeğe aykırı bilgi girildiği tespit edilirse, sorumlular hakkında işlem yapılacağı belirtiliyor.

GÜNCEL TAKVİM

SEÇMELİ DERSLER EYLÜLDE BELİRLENİYOR

Seçmeli ders tercihleri, genellikle eğitim öğretim yılının başında yapılıyor.

Okullar 14 Eylül 2026'da açılacak.

"Branşınızın normu kaç çıktı? Seçmeli dersleriniz ders yüküne dahil edildi mi?"