Kamu bürokrasisinde uzun süredir tartışılan bir konu yasal düzenlemeyle sonuçlandı. Daire başkanı ve dengi yönetici kadrolarına atanabilmek için aranan hizmet süresi şartı, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7590 sayılı Kanun ile yeniden değiştirildi.
Böylece 2018'de getirilen ve hizmet süresini yarı yarıya indiren istisna hükmü yürürlükten kaldırılmış oldu.
2018 ÖNCESİ: TEK VE GENEL KURAL VARDI
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68'inci maddesinin (B) bendi, memurların derece yükselmesi ile 1., 2. ve 3. derece kadrolara atanma koşullarını düzenliyor.
2018 yılına kadar daire başkanlığı dahil tüm 1. derece kadrolar için tek bir kural işletiliyordu: en az 10 yıllık hizmet şartı. Bu dönemde daire başkanlığı için ayrı bir "indirimli" istisna bulunmuyordu.
2018'DE GELEN İSTİSNA: SÜRE 5 YILA İNDİ
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçiş sürecinde, 2018 yılında yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 68/B maddesinin sonuna yeni bir fıkra eklendi.
Eklenen hükümle, üst kademe kamu yöneticisi sayılmayan daire başkanlıkları ve dengi kadrolar için hizmet süresi şartı 10 yıldan 5 yıla indirildi. Bakanlık daire başkanlıkları başta olmak üzere geniş bir kadro grubu bu kolaylıktan yararlanır hale geldi.
ŞİMDİ ÜÇÜNCÜ DEĞİŞİKLİK: İSTİSNA KALDIRILDI
7590 sayılı Kanun'un 2'nci maddesi son derece kısa ve net bir hüküm içeriyor: 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinin son paragrafı yürürlükten kaldırıldı.
Yani 2018'de eklenen ve 5 yıllık istisnayı getiren düzenleme tamamen ortadan kalktı. Bundan sonra bu kadrolara atanacaklar için genel kural geçerli olacak ve 10 yıllık hizmet şartı aranacak.
GEREKÇE: "UYUMLULUK SAĞLANMASI"
Düzenlemenin resmî gerekçesinde dikkat çeken bir nokta bulunuyor. Değişiklik doğrudan "liyakati güçlendirme" söylemiyle değil, mevzuat uyumu gerekçesiyle sunuldu.
Gerekçeye göre, 19 Şubat 2026 tarihinde 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde yapılan değişiklikle, üst kademe kamu yöneticisi olmayıp atama usulü yönünden Cumhurbaşkanı kararına tabi kadrolar yeniden düzenlendi. 657'deki 5 yıllık hükmün bu yeni düzenlemeyle uyumlu hale getirilmesi amaçlandı.
Pratik sonuç ise net: Söz konusu kamu görevlilerinin atanma şartı artık 68/B maddesine göre belirlenecek.
İL VE BÖLGE MÜDÜRLERİ İÇİN DE PARALEL DÜZENLEME
Kanun yalnızca daire başkanlığıyla sınırlı kalmadı. Bakanlık il müdürleri ve bölge müdürleri için de önemli bir değişiklik getirildi.
Mevcut durumda 375 sayılı KHK'nin ek 35'inci maddesi, bu kadrolara açıktan atama imkânı ile hizmet süresi şartından muafiyet tanıyordu.
Kanunun 30'uncu maddesiyle, ilgili fıkradaki "ile il ve bölge müdürü kadro veya pozisyonları" ibaresi madde metninden çıkarıldı.
Sonuç olarak il ve bölge müdürleri de artık 657'nin 68/B maddesindeki genel hizmet süresi şartına tabi olacak; dışarıdan doğrudan atanma imkânı ortadan kalkacak.
Emekliden ehliyete, PTT'den otomobile: 7590 sayılı Kanun'la 32 maddede neler değişti?
"HİÇ MEMURİYETİ OLMAYAN DAİRE BAŞKANI OLABİLİR Mİ?"
Bu soru, 5 yıllık kuralın en çok yanlış anlaşılan yönüydü. Kısa cevap: Hayır.
Çünkü hükümde geçen ifadeye göre söz konusu sürenin, Devlet memurlarının kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilen hizmet süreleri esas alınarak hesaplanması gerekiyordu.
657'nin 36'ncı maddesinin (C) fıkrasına göre memuriyet dışında serbest ya da özel sektörde geçen süreler yalnızca şu alanlarda kazanılmış hak aylığında dikkate alınıyor:
- Teknik Hizmetler sınıfı
- Sağlık Hizmetleri sınıfı
- Avukatlık Hizmetleri sınıfı
- Millî Eğitim Bakanlığı kadroları
- Basınla ilgili kadrolar
Sıradan idari daire başkanlıklarının büyük bölümünün ait olduğu Genel İdare Hizmetleri sınıfı bu kapsamda yer almıyor. Dolayısıyla mevcut uygulamada da gerçek anlamda memuriyet hizmeti olmayan biri bu kadrolara atanamıyordu; yalnızca gereken süre 10 yıldan 5 yıla inmişti.
İSTİSNA NEREDE BAŞLIYOR?
Bu kısıt, doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanan gerçek üst kademe kamu yöneticileri için geçerli değil. 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, bu kadrolara atanacaklarda kamuda ya da uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde en az beş yıl çalışmış olma şartını arıyor.
Yani o tabakada gerçekten sadece özel sektör tecrübesi yeterli olabiliyor. Ancak sıradan bakanlık daire başkanlığı bu istisnaların kapsamında yer almıyor.
KAÇ KADROYU İLGİLENDİRİYOR?
Komisyon görüşmelerinde aktarılan bilgilere göre ülke genelinde yaklaşık 2.500 daire başkanı ile 1.182 bakanlık il ve bölge müdürü kadrosu bulunuyor.
Düzenlemenin bütçeye herhangi bir mali yük getirmesi beklenmiyor.
memurlar.net
"Hizmet süresi şartının 10 yıla çıkarılmasını liyakat açısından doğru buluyor musunuz? Kurumunuzda bu değişiklikten etkilenecek kadrolar var mı? Yorumlarda paylaşın."