Üniversitelerde akademik personel alımlarında ALES puan türünün kurumlar tarafından belirlenebilmesine imkân tanıyan düzenlemenin, bazı ilanlarda amacı dışında kullanıldığı iddia ediliyor. Uzmanlar, bu esnekliğin keyfi uygulamalara kapı araladığını ve adaylar arasında eşitsizliğe yol açtığını belirtiyor.

Hatırlanacağı üzere, 15 Ağustos 2021 tarihinde yayımlanan karar kapsamında; Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar uyarınca, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi alımlarında ALES puan türünün üniversitelerce belirlenerek ilanda belirtilmesi uygun görülmüştü. Bu çerçevede, üniversiteler son yıllarda ilanlarında ALES puan türünü (SAY–SÖZ–EA) açıkça yazıyor.

Ancak uygulamada, üniversitelere verilen bu yetkinin suistimale açık hale geldiği yönünde eleştiriler artıyor. Personel alımlarında yapılan her yetki devrinin, kimi zaman belirli adayların önünü açarken, kimi adayların yolunu kapatabildiği ifade ediliyor.

Somut bir örnek olarak; bir üniversitenin Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezi için açtığı öğretim görevlisi kadrosunda, Türk Dili ve Edebiyatı lisans, yüksek lisans ve doktora mezunu olma şartı aranmasına rağmen, ALES puan türünün Eşit Ağırlık (EA) olarak belirlendiği görülüyor. Oysa Türk Dili ve Edebiyatı bölümü, doğası gereği Sözel (SÖZ) puan türüyle öğrenci kabul ediyor.

Bu durum, ilgili alandan mezun adayların akademik başvurularda doğal olarak Sözel ALES puanı kullanması gerektiği gerçeğiyle çelişiyor. Eleştirilerde, bazı ilanlarda puan türü tercihinin, “alınmak istenen adayın hangi puanı yüksekse ona göre belirlendiği” yönünde güçlü bir kanaatin oluştuğu vurgulanıyor.

Uzmanlar, bu tür uygulamaların şeffaflık ve liyakat ilkesine zarar verdiğini belirterek, Yükseköğretim Kurulu’nun ALES puan türü belirleme yetkisini bu yönüyle yeniden değerlendirmesinin yerinde olacağı görüşünü dile getiriyor.