Milli Eğitim Bakanlığı yeni bir düzenlemeyle okulların kronik hale gelmiş temizlik meselelerini çözmeye çalışacak. Uzun yıllardır okulların temizlik problemi baş edilemeyen bir problem başlığıyla eğitim dünyasının gündemini meşgul ediyor. Okulun en başat ihtiyaçlarından biri şüphesiz okulun temizliği. Eğer bu temizlik gerçekleşmemişse eğitim öğretim faaliyetine de başlama fırsatı olmuyor. Uzun yıllardır okul idareleri eğitimin başkaca problemlerine eğilme fırsatları bulamıyor. Neredeyse okul temizliği ve güvenliği başlığında tüm mesailerine gömülüyorlar. Haliyle iş bir noktada çözümsüzlüğe, imkansızlığa, evriliyor. Okul idarelerinin üzerinde muazzam bir baskı olarak okul temizliği ve güvenliği Demokles’in kılıcı gibi tepelerinde sallanıyor. Bir açmazın içindeler. Veliden para talep etseler soruşturmaya maruz kalıyor, disiplin cezalan alıyor pek çok sıkıntı yaşıyorlar. Bakanlık yetkililerinin haber kanallarında velilerden para talep edilmesinin makul görülmediği beyanları velilerin okullara maddi olarak destek olmak arzularını da azaltıyor. Veliden destek bulamayan, merkezi bütçe ile hizmetli istihdam edemeyen okul yöneticileri adeta İngiliz orduları önünde mızrakla savaşmaya çalışan Son Darfur Sultanı Ali Dinar’ın umutsuzluğunu soluyor. Bakanlığımız bir kez daha aslında en sağlam en bilinen en geçerli yöntem olan taşeron yöntemiyle istihdam modelini kamuoyuyla paylaştı. Bu model daha önce de denenmiş, okulların temizlik problemine derman olma kifayeti göstermiş bir çalışma modeli. Bakanlık yeni modelle bütün il veya ilçeleri bir bütün ihaleye çıkmayı bu yönüyle bir firma üzerinden o ildeki- ilçedeki bütün okulları tek bir ihaleyle temizlik problemini çözmeyi düşünüyor. Görünüşte uygulanabilme bakımından mutedil gözükse de ilgili firmaların okullar için istihdam sağlamaları bütün alana hakimiyet kurmaları zorluk teşkil edecektir. Daha önce uygulanan, okullara bütçe gönderme bu bütçe üzerinden okul yöneticilerinin taşören firmalarla görüşmeleri, anlaşmaları, akabinde bu sözleşmeyle işlem tesis edilmesi modeli uygulama bakımından daha sağlıklı sonuçlar verecek gibi duruyor. Taşeron firmalarla yapılan anlaşmalar ve iyi bir organizasyonla firmanın ilin- ilçenin bütün okullarına istihdam sağlama gücü sağlanabilirse elbette tek bir firma üzerinden veya birkaç firma üzerinden yapılacak anlaşmalar da sağlıklı sonuçlar verebilir

Bütün bunlar sayın Bakan’ın konuşmasında zikrettiği üzere 2027 yılı bütçesine dahil edilecek ek kaynaklarla sağlanacağı söyleniyor. Sosyal medya ve kamuoyunda hemen Eylül ayında bununla ilgili düzenlemeler yapılacağı haberleştirilse de Sayın Bakan’ın söylevlerinden bunun 2027 yıl için geçerli olacağı anlaşılıyor. Devlet yönetiminin bütçe tertibinin ve yıllık bütçe anlayışının yansımalarını düşündüğümüzde pratik olarak yeni bir uygulamanı ancak yeni bütçeyle mümkün olabileceği görülmektedir. Hal böyleyken okullar Eylül ayına yine bir kaos uyanacaklar. 2025 Eylülünde büyük problemler ortaya çıkaran ancak okul yöneticilerinin gayretleri, risk satın almaları ve yer yer mevzuatın dışına çıkmalarıyla çözümlenmeye çalışılan problem bir kez daha okul yöneticilerinin masasına gelecek. Görünen o ki Eylül ayında yine belirsiz TYP den UİP ten ne zaman yapılacağı bilinmeyen, ihtimalle ekim başında ancak sonuçlanacak bir okul temizlik personeli istihdam olacak. Okullar eğitim öğretime hazırlanma fırsatı bulamayacaklar. Bütün bunların mesuliyeti veliden para alması yasaklanan genel bütçeden de kendisine pay gönderilmeyen okul müdürlerinin üzerine yüklenecek. Kamuoyu okul temizliği ve güvenliği tartışmalarıyla bu hengameye doğru sürüklenmeye başladı. Yakın zamanda bunun sancılarını hissedeceğiz. Okulların eğitim öğretime hazırlanması için her şeyden evvel mutlaka en az 15 gün önce bir istihdam sağlaması lazım. Okul açıldıktan sonra sağlanacak istihdam ile okulların temizlenmesi olası değil. Bütün bunlar herkesçe malum. Yetkililerin, etkililerin göz yummaları, bu husus yokmuş gibi davranmaları eşyanın tabiat uygun değil. Evet temizlik problemi güvenlik kaygıları var, okullar ciddi anlamda temizlik personeli güvenlik personeli ve en önemlisi de bütçe problemi yaşıyor. Okul yöneticileri kendi yetkilerinde, uhtelerinde olmayan bakanlık merkez teşkilatı tarafından çözülmesi gereken bu problem alanlarıyla tükeniyorlar. Dilerim bakanlık bu sefer problemi yokmuş gibi davranmak yerine, okullarda okul açılmadan en az bir hafta 15 gün önce bu istihdamın sağlayacak bir modelleme geliştirebilir. Benim okul müdürlerine tavsiyem bunun böyle olmayacağını yine 2025 Eylülü gibi büyük bir hengameye maruz kalacaklarını ve ekim başında ancak bir istihdamın sağlanabileceğini ön görerek velisini, kamuoyunu, öğrencisinin buna hazır olacak biçimde hazırlamasıdır. Okul yöneticilerinin bu hususta yapacakları bir durum da yok. Veliden bütçe oluşturma fırsatları alabildiğine budanmış, bununla ilgili ciddi yaptırımlara maruz kalmış okul yöneticileri elbette ki bir kez daha bu riskleri satın almayacaklardır. Yapabilecekleri tek şey kendi kamuoylarını okulun açıldığı ilk zamanlarda temizlenemeyeceğini, onunla ilgili kendilerinin de bir şey yapma keyfiyetlerinin, Kudretlerinin, güçlerinin ve bütçelerinin olmadığını paylaşma ve anlatmak gayretler olacaktır.