Üniversite öğrencilerini yakından ilgilendiren tartışma yüksek mahkeme kararıyla sonuçlandı. Anayasa Mahkemesi (AYM), yükseköğretimde azami öğrenim süresi uygulamasını Anayasa'ya aykırı bulmadı.

Karar, 6 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

DAVA NASIL AÇILDI?

Süreç, azami öğrenim süresinin dolması nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilen bir öğrencinin açtığı davayla başladı.

Davayı görüşen Ankara 19. İdare Mahkemesi, uyguladığı kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak konuyu AYM'ye taşıdı.

AZAMİ SÜRE NEDİR?

İtiraza konu düzenleme, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44'üncü maddesinin (c) fıkrasında yer alıyor.

Buna göre öğrenciler, bir yıllık yabancı dil hazırlık sınıfı hariç olmak üzere, kayıt yaptırıp yaptırmadıklarına bakılmaksızın belirli bir süre içinde mezun olmak zorunda.

PROGRAMLARA GÖRE AZAMİ SÜRELER

Süre sonunda mezun olamayan öğrencinin yükseköğretim kurumuyla ilişiği kesiliyor.

MAHKEMENİN İTİRAZ GEREKÇESİ NEYDİ?

Başvuran mahkeme, kuralın birkaç açıdan sorunlu olduğunu savunmuştu:

• Bölümün niteliği ve öğrencilerin farklı koşulları dikkate alınmadan tek tip süre öngörülmesi
• Bu sürelerin nasıl belirlendiğinin açık olmaması
• Zorunlu bir mazeret nedeniyle süreyi aşan öğrencinin de ilişiğinin kesilmesi
• İlişik kesme gibi ağır bir yaptırımın, daha hafif önlemler varken orantısız olması

Bu gerekçelerle kuralın Anayasa'nın 2, 13 ve 42'nci maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştü.

AYM: "KANUN KOYUCUNUN TAKDİR YETKİSİ AŞILMADI"

Anayasa Mahkemesi ise itirazı oybirliğiyle reddetti.

Kararda, eğitim ve öğrenim hakkının Anayasa'nın 42'nci maddesiyle güvence altına alındığı, ancak bu hakkın mutlak ve sınırsız olmadığı vurgulandı.

Mahkemeye göre kanun koyucu, yükseköğretim süresine ilişkin düzenleme yaparken geniş bir takdir yetkisine sahip. Bu yetkinin kullanımı ise iki meşru amaca dayanıyor:

• Kamu kaynaklarının verimli kullanılması
• Eğitim kalitesinin korunması

"ÜÇ YIL EK SÜRE VERİLİYOR"

Kararda, dokuz yıllık sınırın normal altı yıllık öğrenim süresine üç yıl daha eklenerek belirlendiği hatırlatıldı.

Bu süre içinde mezun olamayan öğrencilerin sistemden çıkarılmasının, kamu kaynaklarının israfını önlediği belirtildi.

EK SINAV HAKLARI GEREKÇE OLDU

AYM'nin dikkat çektiği bir diğer nokta, öğrencilere tanınan kolaylıklar oldu.

Kanun'da yer alan ek sınav hakları ve sınırsız sınav imkânı gibi mekanizmaların, azami süre kuralının öğrenciye yüklediği külfeti hafiflettiği vurgulandı.

Bu çerçevede kuralın hem amaca ulaşmaya elverişli hem de gerekli olduğu; öngörülen sınırlamanın öğrenciye aşırı yük getirmediği için orantılılık ilkesine aykırı olmadığı sonucuna varıldı.

KANUNİLİK ŞARTI DA SAĞLANDI

Kararda kuralın belirli ve öngörülebilir nitelikte olması nedeniyle kanunilik şartını taşıdığı da ayrıca belirtildi.

AYM, bu değerlendirmeler ışığında kuralın Anayasa'nın 13 ve 42'nci maddelerine aykırı olmadığına; 2'nci madde yönünden ise ayrı bir inceleme yapılmasına gerek bulunmadığına hükmetti.

ÖĞRENCİLER İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Karar, mevcut uygulamanın devam edeceği anlamına geliyor. Öğrenciler açısından öne çıkan noktalar şöyle:

• Azami süre kuralı yürürlükte kalmaya devam edecek
• Süre dolduğunda ilişik kesme işlemi uygulanmaya devam edecek
• Öğrenciler, kanunda tanınan ek sınav haklarını kullanabilecek
• Kayıt dondurma ve haklı mazeret durumlarına ilişkin işlemler mevzuattaki usullere göre yürütülecek

Azami süresi dolmak üzere olan öğrencilerin, kendi programlarındaki süreleri ve kalan sınav haklarını üniversitelerinin öğrenci işleri birimlerinden teyit etmesi öneriliyor.