Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, sosyal medya üzerinden yapılan bir paylaşım hakkında resen soruşturma başlattı.

Soruşturma, bir Instagram hesabından paylaşılan video içeriğine ilişkin.

Başsavcılık, şüphelinin tespiti ve gözaltına alınması yönünde talimat verdi.

BAŞSAVCILIK NE AÇIKLADI?

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yazılı açıklaması şöyle:

"Rumuzlu Instagram hesabı kullanıcısı tarafından paylaşılan video içeriğinde yer alan ifadelerin TCK 125/3-a maddesinde düzenlenen kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret ve TCK 301 maddesinde düzenlenen Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ni ve devletin kurum ve organlarını aşağılama suçlarını oluşturması nedeniyle Cumhuriyet Başsavcılığımızca resen soruşturma başlatılmış olup, şüphelinin tespiti ve kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçu nedeniyle gözaltına alınması yönünde talimat verilmiştir."

İKİ AYRI SUÇLAMA YÖNELTİLDİ

Soruşturma iki farklı madde kapsamında yürütülüyor.

TCK 125/3-a: Kamu görevlisine hakaret

Hakaret suçunun, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenmesi hâlinde uygulanan hüküm.

Bu durumda cezanın alt sınırı 1 yıldan az olamıyor.

TCK 301: Devleti aşağılama

Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ni ve devletin kurum ve organlarını aşağılama suçunu düzenliyor.

Bu maddede yer alan bir özellik bulunuyor: Soruşturma yapılması Adalet Bakanı'nın iznine bağlı.

"RESEN SORUŞTURMA" NE DEMEK?

Bu kavram, sürecin nasıl başladığını gösteriyor.

Resen soruşturma, savcılığın bir şikâyet olmaksızın, kendiliğinden harekete geçmesini ifade ediyor.

Savcılık, suç şüphesi taşıyan bir durumu öğrendiğinde bu yetkiyi kullanabiliyor.

Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçu, şikâyete bağlı olmayan suçlar arasında yer alıyor. Yani mağdurun şikâyeti olmadan da soruşturma yürütülebiliyor.

SOSYAL MEDYADA HAKARET NASIL DEĞERLENDİRİLİYOR?

Hakaret suçu, sosyal medya paylaşımlarında da aynı hükümlere tabi.

Uygulamada dikkate alınan hususlar:

Hukukta eleştiri hakkı ile hakaret arasındaki sınır, ifadelerin içeriği ve bağlamı üzerinden değerlendiriliyor.

Alenen işlenmesi hâlinde ceza artırılabiliyor. Sosyal medya paylaşımları, bu kapsamda aleni kabul ediliyor.

RUMUZLU HESAP KULLANMAK KORUMA SAĞLIYOR MU?

Sosyal medya kullanıcılarının en çok merak ettiği konu bu.

Rumuzlu veya takma adlı hesap kullanmak, kişiyi hukuki sorumluluktan kurtarmıyor.

Savcılıklar, şüphelinin tespiti için:

• İlgili platformdan bilgi talebinde bulunabiliyor
• IP kayıtları üzerinden inceleme yapabiliyor
• Siber suçlarla mücadele birimlerinden destek alabiliyor

Nitekim mevcut soruşturmada da savcılık, öncelikle şüphelinin tespitini talimatlandırdı.

HUKUKİ SÜREÇ HANGİ AŞAMADA?

Dosya şu anda soruşturma aşamasında bulunuyor.

Henüz iddianame düzenlenmedi ve dava açılmadı.

Süreç şöyle ilerleyecek:

1. Şüphelinin tespiti
2. Gözaltı ve ifade işlemleri
3. Savcılığa sevk ve sorgu
4. Soruşturmanın tamamlanması ve iddianame
5. Mahkemenin iddianameyi kabulü ve yargılama

Gözaltı, hukukumuzda bir ceza değil; ifade alınması ve delillerin toplanması amacıyla uygulanan bir koruma tedbiri niteliği taşıyor.

Kesin hüküm, yargılamanın sonunda verilecek.

TCK 301'DE İZİN ŞARTI

Soruşturmanın ikinci ayağında usule ilişkin bir özellik bulunuyor.

TCK 301 kapsamındaki suçlarda soruşturma yapılabilmesi için Adalet Bakanı'nın izni gerekiyor.

Bu şart, 2008 yılında yapılan bir kanun değişikliğiyle getirilmişti. Amaç, maddenin uygulanmasında ölçütlerin belirlenmesiydi.

İzin verilmemesi hâlinde bu suçtan soruşturma yürütülemiyor.