Meslek liselerinde parça başı ücret tartışması sonuçlandı: İki maaş öğretmene, bir maaş saymana
Danıştay, meslek liselerinde saymanların döner sermaye ödemesinde "diğer personel" sayılmasını hukuka uygun buldu. Kararın gerekçeleri haberimizde.
Saymanlara "diğer personel" statüsü onaylandı: Döner sermaye davası reddedildi
Meslek liselerindeki döner sermaye işletmelerinde çalışan personeli ilgilendiren dava sonuçlandı.
Danıştay 12. Dairesi, saymanların "diğer hizmet sınıfı" kategorisinde değerlendirilmesini ve asgari ücretin bir aylık tutarıyla sınırlandırılmasını hukuka uygun buldu.
Dava oybirliğiyle reddedildi.
DAVA NASIL AÇILDI?
Kocaeli'deki bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi'nde sayman olarak görev yapan davacı, aldığı ödeme üzerine dava açtı.
Davacı, parça başı ücretinin asgari ücretin bir aylık tutarıyla sınırlı ödenmesine itiraz etti.
İptali istenen düzenleme, 20 Ekim 2006 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliğin 8. maddesinin beşinci fıkrası.
DAVA KONUSU DÜZENLEME
Yönetmelik, parça başı ücreti hizmet sınıfına göre üç kademede sınırlandırıyor:
| Hizmet sınıfı | Aylık üst sınır |
|---|---|
| Eğitim ve öğretim hizmetleri | Asgari ücretin 2 aylık tutarı |
| Teknik hizmetler | Asgari ücretin 1,5 aylık tutarı |
| Diğer hizmet sınıfları | Asgari ücretin 1 aylık tutarı |
Saymanlar, bu sınıflandırmada "diğer hizmet sınıfları" kategorisinde yer alıyor.
DAVACININ İTİRAZLARI
Davacı, dava dilekçesinde beş temel argüman öne sürdü:
1. Kanunda olmayan sınır getirildi
3423 sayılı Kanun'da parça başı ücret için asgari ücretin iki aylık tutarı üst sınır olarak belirlenmiş; yönetmelikle saymanlar için kanunda olmayan yeni bir sınır getirilmiş.
2. Aynı yönetmelikte çelişki var
Yönetmeliğin 5. maddesinde üretimi teşvik priminde dağıtılacak kârın %25'i idari personele, bunun %5'i tek başına saymana ayrılıyor. Ancak 8. maddede sayman "diğer hizmet sınıfı" kategorisine dahil ediliyor.
3. Harcama yetkilisiyle eşdeğer
5018 sayılı Kanun kapsamında saymanlık görevi, harcama yetkilisiyle eşdeğer kabul ediliyor. Buna rağmen yardımcı hizmetler sınıfıyla aynı kategoride değerlendiriliyor.
4. Eşit muamele ilkesi ihlali
Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında olup idari görev yapan müdür ve müdür yardımcısına iki asgari ücret ödenirken, saymana bir asgari ücret ödenmesi eşitliğe aykırı.
5. Görev önemsizleştiriliyor
Sayman, döner sermaye işletmesinin mali ve muhasebe işlemlerini yürüten ve Sayıştaya hesap vermekle yükümlü kişi olarak tanımlanıyor.
BAKANLIĞIN SAVUNMASI
Millî Eğitim Bakanlığı, düzenlemenin hukuka uygun olduğunu savundu.
Savunmada öne çıkan noktalar:
| Argüman |
|---|
| Döner sermaye işletmelerinin amacı kâr değil, uygulamalı eğitim |
| Bu nedenle yönetmelikte eğitimcilere pozitif ayrımcılık getirildi |
| Öğretmenler atölyede öğrencilere uygulama yaptırıyor ve üretime katılıyor |
| Saymanların eğitim faaliyetiyle ilgisi bulunmuyor |
| 5018 sayılı Kanun'la saymanların sorumlulukları harcama yetkilisine devredildi |
Bakanlık ayrıca benzer bir davanın 2014 yılında da reddedildiğini hatırlattı.
DANIŞTAY NE KARAR VERDİ?
Danıştay 12. Dairesi, davayı reddederken üç temel gerekçeye dayandı.
1. İdarenin takdir yetkisi var
3423 sayılı Kanun, döner sermaye işletmelerinde elde edilecek kârın hangi personele, ne oranda dağıtılacağının belirlenmesi konusunda idareye takdir yetkisi tanıyor.
2. Ticari amaç bulunmuyor
Kararda, bu atölyelerde yapılan işlerin uygulamalı eğitim için bir araç olduğu; herhangi bir ticari veya ekonomik amaç taşımadığı belirtildi.
3. Üretime katkı esas alındı
Hizmet sınıfına göre farklı ödeme biçimi getirilerek, personelin üretim sürecindeki katkılarının dikkate alındığı vurgulandı.
Kararda ayrıca söz konusu parasal hakların ek ödeme niteliğinde olduğu ve fiili katkı karşılığında ödenmesi gerektiği ifade edildi.
ÖNCEKİ KARARLARLA UYUMLU
Danıştay, kararında benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda verilen önceki kararlara da atıf yaptı.
| Karar | Tarih |
|---|---|
| Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu | 11 Haziran 2025 |
| Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu | 17 Ocak 2018 |
| Danıştay 11. Dairesi | 15 Ekim 2014 |
Bu kararların tamamı aynı yönde.
TEMYİZ YOLU AÇIK
Karar kesinleşmiş değil.
Tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz başvurusu yapılabiliyor.
DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ NEDİR?
Meslek liselerindeki döner sermaye işletmeleri, 3423 sayılı Kanun kapsamında kuruluyor.
Nasıl çalışıyor?
- Öğrenciler atölyelerde gerçek iş üzerinde uygulama yapıyor
- Ortaya çıkan mal ve hizmet satılabiliyor
- Elde edilen kârın bir kısmı personele dağıtılıyor
İki ayrı ödeme türü var:
| Ödeme | Niteliği |
|---|---|
| Üretimi teşvik primi | Kârın en çok üçte biri, katkı oranında |
| Parça başı ücret | Çalışma saati gözetilmeksizin, üretim karşılığı |
KİMLERİ İLGİLENDİRİYOR?
Karar, meslek liselerinde döner sermaye işletmesi bulunan okullardaki personeli kapsıyor:
| Personel |
|---|
| Atölye öğretmenleri |
| Teknik personel |
| Saymanlar |
| İdari personel |
Türkiye genelinde çok sayıda mesleki ve teknik anadolu lisesinde döner sermaye işletmesi bulunuyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.