Türkiye'nin nüfus yapısında tarihi bir eşik aşıldı.

TÜİK verilerine göre toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuğa geriledi.

Bu, Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesi.

RAKAMLAR NE SÖYLÜYOR?

Doğurganlık hızı, 9 yıldır nüfusun yenilenme seviyesinin altında seyrediyor.

25 YILLIK DÜŞÜŞ EĞRİSİ

Verilerin uzun vadeli seyri şöyle:

Düşüş, 2014'ten itibaren aralıksız sürüyor.

İLLER ARASINDA ÜÇ KAT FARK

Tablodaki en çarpıcı veri, bölgesel uçurum.

Şanlıurfa ile Bartın arasındaki fark üç kata yakın.

EĞİTİM ARTTIKÇA ÇOCUK SAYISI DÜŞÜYOR

Verilerin ortaya koyduğu en belirgin ilişkilerden biri bu.

Aradaki fark iki kattan fazla.

KENT-KIR AYRIMI DA BELİRGİN

ANNE YAŞI YÜKSELİYOR

Doğurganlıktaki değişimin bir başka boyutu, doğum yaşı.

İlk doğum yapan annelerin ortalama yaşı 27,5 olarak kaydedildi.

İllere göre ilk doğum yaşı:

"SEBEP SADECE EKONOMİ DEĞİL"

Düzenlenen çalıştaylarda ve uzman değerlendirmelerinde, düşüşün tek bir nedene bağlanamayacağı vurgulanıyor.

Öne çıkan yapısal nedenler:

1. Eğitim ve iş gücü uyumsuzluğu

Yükseköğretimle iş gücü piyasası arasındaki uyumsuzluk ve eğitim sürelerinin uzaması, evlilik ve aile kurma yaşını geciktiriyor.

2. Finansal engeller

Yüksek evlilik masrafları, esnek çalışma modellerinin azlığı ve kreş imkânlarının kısıtlılığı ailelerin önünde engel oluşturuyor.

3. Karar süreçlerinin uzaması

Gençler arasında "vizyon uyumu" arayışları, karar verme süreçlerini uzatıyor.

4. İç göç ve kırsalın boşalması

Her yıl yaklaşık 2,5 milyon kişi il değiştiriyor. Kapatılan köy okulları, kırsal alanların boşalmasına katkıda bulunuyor.

AB İLE KARŞILAŞTIRMA

Türkiye, 1,42'lik oranla AB üyesi ülkeler arasında 11. sırada yer alıyor.

Yani Türkiye, AB ortalamasının üzerinde ancak yenilenme seviyesinin belirgin şekilde altında.

EĞİTİM SİSTEMİNE NASIL YANSIYACAK?

Bu veriler, eğitim planlamasını doğrudan etkiliyor.

TEDMEM raporuna göre:

Rapora göre 2030 yılında ilkokula başlayacak öğrenci sayısının 2025'e kıyasla yaklaşık yüzde 21 azalması bekleniyor.

ÖĞRETMEN ATAMALARINI ETKİLİYOR

Demografik daralma, öğretmen istihdamında da belirleyici oluyor.

Bu tablo, norm fazlası öğretmen sayısının artmasında da etkili görülüyor.

Eğitim-Bir-Sen Genel Sekreteri Talat Yavuz, kamunun ihtiyacının çok üzerinde öğretmen yetiştirildiğini belirterek "Öğretmen yetiştirme ve atamada milat ilan edilmeli" çağrısında bulunmuştu.

SOSYAL GÜVENLİK UYARISI

Uzmanlar, düşüşün uzun vadeli sonuçlarına da dikkat çekiyor.

Öne sürülen riskler:

Bir demografi uzmanının değerlendirmesine göre mevcut eğilim sürerse, yaklaşık 40 yıl içinde Türkiye'nin ortanca yaşı 45'in üzerine çıkabilir.

NÜFUS POLİTİKALARI GÜNDEMDE

Konu, hükümetin de gündeminde bulunuyor.

Nüfus Politikaları Kurulu kapsamında çeşitli düzenlemeler değerlendiriliyor.

Son dönemde gündeme gelen çalışmalardan biri, yarı zamanlı çalışan sözleşmeli personele prim telafisi hakkı tanınması. Düzenleme, 400 binden fazla kişiyi ilgilendiriyor.